76
Sonning qismini topish
Darslik: 3-qism, 76-dars, 16–18-betlar
MaqsadSonning qismini topish: sonni maxrajga bo‘lib, so‘ng suratga ko‘paytirish.
Yangi so‘zlar
sonning qismi · part of a numbermaxrajga bo‘lish · divide by the denominatorsuratga ko‘paytirish · multiply by the numeratorqolgan qism · the remaining part
Tushuntirish
Sonning 1/n qismini topish uchun uni n ga bo‘lamiz. Sonning m/n qismini topish uchun avval n ga bo‘lamiz (bitta ulushni topamiz), so‘ng natijani m ga ko‘paytiramiz. Masalan, 24 ning 3/4 qismi: 24 : 4 = 6, 6 × 3 = 18. Butundan qismni ayirsak, qolgan qismni topamiz.
Namunalar
35 kg guruchning 2/5 qismi: 35 : 5 = 7, 7 × 2 = 14 kg.
Likopchada 42 ta olcha bor, 1/6 qismi yeyildi: 42 : 6 = 7 ta yeyildi, 42 − 7 = 35 ta qoldi.
Sinfda faoliyat
«Do‘kon o‘yini»: o‘quvchilar 36 ta donadan iborat to‘plamni (tugma, qalam) 1/2, 1/3, 1/4, 2/3, 3/4 qismlarga ajratib, nechta dona ekanini hisoblab tekshiradi.
Mashq
1
56 ning 1/8 qismini toping.
7
2
45 ning 2/5 qismini toping.
18
3
Qopda 72 kg kartoshka bor edi. Uning 5/8 qismi sotildi. Necha kilogramm sotildi?
45
4
Yuqoridagi masalada necha kilogramm kartoshka qoldi?
27
5
Kitob 45 000 so‘m turadi. Uning narxining 2/5 qismi oldindan to‘landi. Necha so‘m to‘langan?
18000