ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Amaliy topshiriqlar, sonli nur va shkala, nuqtalar orasidagi masofa

Darslar 42–46 · 5 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
44

Nuqtaning koordinata nuri bo‘ylab harakati

Darslik: 2-qism, 44-dars, 16–18-betlar
MaqsadNuqtaning koordinata nuri bo‘ylab harakati: koordinatani topish.
Yangi so‘zlar
harakat · movemento‘ng tomonga · to the rightchap tomonga · to the lefthar sekundda · every second
Tushuntirish

Nuqta nur bo‘ylab bir tekis harakatlansa, har sekundda bir xil masofa o‘tadi. O‘ngga harakatda koordinata ortadi: yangi koordinata = boshlang‘ich + tezlik × vaqt. Chapga harakatda kamayadi: boshlang‘ich − tezlik × vaqt. Masalan, 3 dan o‘ngga sekundiga 2 birlik kesma bilan 5 s harakat qilsa, 3 + 2 × 5 = 13. Vaqtni topish: (oxirgi − boshlang‘ich) : tezlik.

ƒFormula
3 + 2 × 5 = 13
boshlang‘ich + tezlik × vaqt
−15−10−505101528

2 + 6 = 8

Musbat son qo‘shish — o‘ngga siljish

🦶 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bola plitkalar qatorida 3-plitkadan boshlab, har qadamda 2 plitka o‘tib, 4 qadam tashladi. U 3 + 2 × 4 = 11-plitkaga keldi.

Kim ishlatadi

Robot yasovchilar, multfilm rassomlari

Bugun sinab ko‘ring

Daftardagi sonlar chizig‘ida 4 dan boshlab, 2 tadan 3 marta sakrang. Qayerga tushdingiz?

Namunalar
02468101214161820517
Boshlang‘ich 5, o‘ngga sekundiga 3 e, 4 s: 5 + 3 × 4 = 17.
048121620242832306
Boshlang‘ich 30, chapga sekundiga 4 e, 6 s: 30 − 4 × 6 = 6.
Sinfda faoliyat

«Tirik nur»: bolalar polda 0 dan 10 gacha belgilangan chiziqda qadam-qadam yurib (yo‘lda xavfli narsa bo‘lmasin), sinfdoshlari aytgan koordinatagacha harakatlanadi.

Mashq
1
Nuqta 5 koordinatadan o‘ngga sekundiga 3 birlik kesma tezlik bilan 4 s harakatlandi. Yangi koordinata?
2
Nuqta 30 koordinatadan chapga sekundiga 4 birlik kesma tezlik bilan 6 s harakatlandi. Yangi koordinata?
3
Nuqta 2 koordinatadan o‘ngga sekundiga 5 birlik kesma bilan harakatlanyapti. Necha sekundda u 27 koordinataga yetadi?
4
Nuqta 40 koordinatadan chapga sekundiga 3 birlik kesma bilan harakatlanyapti. Necha sekundda 4 koordinataga yetadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYugurganda nega tez nafas olamiz?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →