42
Nuqtadan 0 gacha bo‘lgan masofa
Darslik: 2-qism, 42-dars, 10–12-betlar
MaqsadNuqtadan 0 gacha bo‘lgan masofa: koordinata va birlik kesma.
Yangi so‘zlar
koordinata · coordinatebirlik kesma · unit segmentboshlang‘ich nuqta · originmasofa · distance
Tushuntirish
Koordinata nurida boshlang‘ich nuqta O ning koordinatasi 0. Birlik kesmani e bilan belgilaymiz. A(5) yozuvi A nuqta O dan 5 ta birlik kesma narida ekanini bildiradi, ya’ni OA = 5 e. Agar e = 3 cm bo‘lsa, OA = 5 × 3 = 15 cm. Teskarisi: masofani birlik kesmaga bo‘lsak, koordinata chiqadi.
Namunalar
e = 4 cm, B(6): OB = 6 × 4 = 24 cm.
OC = 36 km, e = 4 km: C ning koordinatasi 36 : 4 = 9, ya’ni C(9).
Sinfda faoliyat
«Nurni o‘lchaymiz»: daftarda e = 1 cm li nur chizing, unga 3, 7 va 12 koordinatali nuqtalarni qo‘ying va O dan masofalarini santimetrda yozing.
Mashq
1
Nurda e = 4 cm, B(6). OB necha cm?
24
2
OC = 36 km, birlik kesma e = 4 km. C nuqtaning koordinatasini toping.
9
3
e = 4 mm, D(15). OD necha cm? (10 mm = 1 cm)
6
4
Birlik kesma e = 150 m, K(7). O dan K gacha necha m?
1050