ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Amaliy topshiriqlar, sonli nur va shkala, nuqtalar orasidagi masofa

Darslar 42–46 · 5 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
42

Nuqtadan 0 gacha bo‘lgan masofa

Darslik: 2-qism, 42-dars, 10–12-betlar
MaqsadNuqtadan 0 gacha bo‘lgan masofa: koordinata va birlik kesma.
Yangi so‘zlar
koordinata · coordinatebirlik kesma · unit segmentboshlang‘ich nuqta · originmasofa · distance
Tushuntirish

Koordinata nurida boshlang‘ich nuqta O ning koordinatasi 0. Birlik kesmani e bilan belgilaymiz. A(5) yozuvi A nuqta O dan 5 ta birlik kesma narida ekanini bildiradi, ya’ni OA = 5 e. Agar e = 3 cm bo‘lsa, OA = 5 × 3 = 15 cm. Teskarisi: masofani birlik kesmaga bo‘lsak, koordinata chiqadi.

ƒFormula
OA = n × e
A(n)
05101520A(0)B(9)

A chaproqda: 0 < 9

Masofa: 9 birlik kesma

O‘ngdagi nuqtaning koordinatasi katta

🚧 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Panjara ustunlari bir-biridan 3 m. Boshidan 6-ustun 6 × 3 = 18 m narida turadi.

Kim ishlatadi

Yo‘l quruvchilar, yer o‘lchovchilar

Bugun sinab ko‘ring

Tasavvur qiling, bir katta qadam 1 m. 4 qadam necha metr?

Namunalar
0123456OB
e = 4 cm, B(6): OB = 6 × 4 = 24 cm.
012345678910OC
OC = 36 km, e = 4 km: C ning koordinatasi 36 : 4 = 9, ya’ni C(9).
Sinfda faoliyat

«Nurni o‘lchaymiz»: daftarda e = 1 cm li nur chizing, unga 3, 7 va 12 koordinatali nuqtalarni qo‘ying va O dan masofalarini santimetrda yozing.

Mashq
1
Nurda e = 4 cm, B(6). OB necha cm?
2
OC = 36 km, birlik kesma e = 4 km. C nuqtaning koordinatasini toping.
3
e = 4 mm, D(15). OD necha cm? (10 mm = 1 cm)
4
Birlik kesma e = 150 m, K(7). O dan K gacha necha m?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYugurganda nega tez nafas olamiz?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →