41
Sonli nur va shkala
Darslik: 2-qism, 41-dars, 7–9-betlar
MaqsadSonli nur va shkalani o‘qish: bo‘linma qiymatini topish.
Yangi so‘zlar
shkala · scalebo‘linma qiymati · value of one divisionbelgi · markteng qism · equal part
Tushuntirish
Sonli nur va shkalada ikki qo‘shni belgi orasidagi masofaga bir bo‘linma deymiz. Uning qiymatini topish uchun ikki belgi orasidagi farqni teng qismlar soniga bo‘lamiz. Masalan, 0 va 100 orasida 4 ta teng qism bo‘lsa, bir bo‘linma 100 : 4 = 25. Bo‘linma qiymatini bilsak, istalgan belgining sonini topamiz.
Namunalar
0 va 60 orasida 6 ta qism: bo‘linma 60 : 6 = 10. To‘rtinchi belgi 10 × 4 = 40.
200 va 500 orasida 6 ta qism: bo‘linma (500 − 200) : 6 = 50. Birinchi belgi 250.
Sinfda faoliyat
«Shkala ustaxonasi»: daftarda 0 dan 100 gacha nur chizib, uni 5, 10 va 4 teng qismga bo‘ling; har gal bo‘linma qiymatini yozing.
Mashq
1
Sonli nurda 0 va 100 orasida 4 ta teng qism bor. Bir bo‘linma qiymati nechaga teng?
25
2
200 va 500 belgilari orasida 6 ta teng qism bor. Bo‘linma qiymatini toping.
50
3
Shkala 0 dan 1 000 gacha, 5 ta teng qismga bo‘lingan. Uchinchi belgi qaysi songa to‘g‘ri keladi?
600
4
Oshxona tarozisi 0 dan 500 g gacha, 10 ta teng bo‘linmali. Mil yettinchi belgida. Mahsulot necha g?
350