120
Harakatga doir masalalar yechish
Darslik: 4-qism, 120-dars, 31–33-betlar
MaqsadHarakatga doir masalalarni mustaqil yechish: tezliklarni taqqoslash, jo‘nash va yetib kelish vaqti.
Yangi so‘zlar
taqqoslash · comparisonjo‘nab ketish · to departo‘zgarmas tezlik · constant speedyetib kelish · to arrive
Tushuntirish
Tezliklarni taqqoslash uchun har birini topamiz: v = s : t. Bir xil birlikda yozilgan tezliklarni solishtirish mumkin. Yetib kelish vaqtini topish uchun yo‘lga ketgan vaqtni jo‘nash vaqtiga qo‘shamiz. Javobni tekshirish uchun teskari amaldan foydalaning.
Namunalar
Aziza 900 m ni 15 minutda, Madina 1 km 200 m ni 20 minutda yurdi. Aziza: 900 : 15 = 60 m/minut, Madina: 1 200 : 20 = 60 m/minut. Tezliklari teng.
Avtobus soat 14:00 da jo‘nab, 45 km/soat tezlik bilan 3 soat yurdi. U soat 17:00 da yetib keladi va 45 × 3 = 135 km yo‘l bosadi.
Sinfda faoliyat
«Poyezd jadvali»: bolalar sinf uchun qisqa «jadval» tuzadi: shaharlar orasidagi masofa va tezlikka qarab jo‘nash va yetib kelish vaqtini hisoblab yozadi.
Mashq
1
Akmal 3 soatda 36 km, Sardor 4 soatda 56 km yurdi. Sardorning tezligi Akmalnikidan necha km/soat katta?
2
2
Sayyoh ertalab soat 8 da chiqdi. U 6 km/soat tezlik bilan 24 km yo‘l yurdi. Soat nechada yetib keldi? (javobni soat bilan yozing, masalan 12 – soat 12:00)
12
3
Mashina 3 soat 60 km/soat, keyin 2 soat 45 km/soat tezlik bilan yurdi. Jami necha km yo‘l bosdi?
270
4
Ari 6 m/s tezlik bilan uchmoqda. U 1 minutda necha metr uchadi?
360