☰ Mundarija · Matematika

Narx, miqdor, qiymat; vaqt birliklari; 1-qism yakuniy dars

Darslar 38–41 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 3-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
37

Narx, miqdor va qiymat

Darslik: 1-qism, 37-dars, 114–116-betlar
MaqsadNarx, miqdor va qiymat orasidagi bog‘lanishni bilish va masalalarda qo‘llash.
Yangi so‘zlar
narx · pricemiqdor · quantityqiymat · cost (total value)jadval · table
Tushuntirish

Qiymat = narx × miqdor, ya’ni C = a × n. Narxni topish uchun qiymatni miqdorga bo‘lamiz: a = C : n. Miqdorni topish uchun qiymatni narxga bo‘lamiz: n = C : a. Narx «so‘m/dona», «so‘m/kg», «so‘m/m» kabi o‘lchanadi. Jadvalga yozish masalani tushunishni osonlashtiradi.

Namunalar
Bir daftar 700 so‘m, 8 ta daftar: C = 700 × 8 = 5 600 so‘m. Uzum 18 600 so‘m/kg, 6 kg: 111 600 so‘m.
Lenta 4 m uchun 36 000 so‘m: a = 36 000 : 4 = 9 000 so‘m/m. Daftar 2 500 so‘mdan, jami 75 000 so‘m: n = 75 000 : 2 500 = 30 ta.
Sinfda faoliyat

«Bozorcha»: sinfda 5 xil «mahsulot» narx yorlig‘i bilan qo‘yiladi. Har bir bola ro‘yxat tuzadi, miqdorni tanlaydi va jami qiymatni hisoblab, jadvalga yozadi.

Mashq
1
Bir daftar 700 so‘m. 8 ta daftar necha so‘m turadi?
2
Uzum narxi 18 600 so‘m/kg. 6 kg uzum necha so‘m turadi?
3
Daftar 2 500 so‘mdan. Jami 75 000 so‘m to‘langan bo‘lsa, nechta daftar olingan?
4
4 m lenta 36 000 so‘m turadi. Lentaning 1 metri necha so‘m?
5
9 000 so‘mlik 6 ta shokolad va 14 000 so‘mlik 4 ta sharbat olindi. 150 000 so‘mdan qancha pul qoladi?
6
Bitta ruchka a so‘m turadi. n = 70, a = 2 600 bo‘lsa, C = a × n ni toping.