121
Narx, miqdor, qiymat
Darslik: 4-qism, 121-dars, 34–36-betlar
MaqsadNarx, miqdor va qiymat tushunchalari; qiymatni, narxni va miqdorni topish.
Yangi so‘zlar
narx · pricemiqdor · quantityqiymat · cost (total)so‘m/kg · sum per kilogram
Tushuntirish
Mahsulot narxi – bir birlik (1 dona, 1 kg, 1 m) uchun to‘lanadigan pul. Miqdor – nechta dona, necha kg yoki necha metr olinganini bildiradi. Qiymat – butun xarid uchun to‘lanadigan jami pul. Narx so‘m/dona, so‘m/kg, so‘m/m kabi birliklarda yoziladi. Qiymatni topish uchun narxni miqdorga ko‘paytiramiz, narxni topish uchun qiymatni miqdorga, miqdorni topish uchun qiymatni narxga bo‘lamiz.
Namunalar
1 kg olma 11 000 so‘m turadi (narxi 11 000 so‘m/kg). 6 kg olma qiymati: 11 000 × 6 = 66 000 so‘m.
5 ta daftar uchun 20 000 so‘m to‘landi. Bitta daftar narxi: 20 000 : 5 = 4 000 so‘m/dona. 36 000 so‘mga esa 36 000 : 4 000 = 9 ta daftar sotib olish mumkin.
Sinfda faoliyat
«Sinf do‘koni»: bolalar narx yorlig‘i yopishtirilgan buyumlar (daftar, qalam, o‘chirg‘ich) bilan sotuvchi va xaridor bo‘ladi. Xaridor tanlagan miqdor uchun qiymatni hisoblaydi, sotuvchi tekshiradi.
Mashq
1
1 kg uzumning narxi 15 000 so‘m/kg. 4 kg uzum qiymati necha so‘m?
60000
2
7 ta qalam uchun 21 000 so‘m to‘landi. Bitta qalam necha so‘m turadi?
3000
3
Bir quti sharbat 9 000 so‘m. 54 000 so‘mga nechta quti sharbat sotib olish mumkin?
6
4
Bitta non 3 500 so‘m. 12 ta non qiymati necha so‘m?
42000