ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Tengsizliklar sonli nurda, koordinata burchagi, o‘qli simmetriya

Darslar 111–114 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 3-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
104

Tengsizliklarni sonli nur yordamida yechish

Darslik: 3-qism, 104-dars, 109–111-betlar
MaqsadTengsizliklarning yechimlarini sonli nurda ko‘rsatish: x < 5, y ≥ 8.
Yangi so‘zlar
yechim · solutionkichik yoki teng · less than or equalbelgilash · markingsonli nur · number ray
Tushuntirish

Tengsizlikning barcha yechimlarini ko‘rish uchun ularni sonli nurda belgilaymiz. x < 5 («x beshdan kichik») bo‘lsa, nurda 5 dan chapdagi sonlarni belgilaymiz: natural sonlardan 1; 2; 3; 4. Sonning o‘zi (5) yechim emas, uni bo‘sh doirachada ko‘rsatamiz. y ≥ 8 («y sakkizga teng yoki undan katta») bo‘lsa, 8 ning o‘zi va undan o‘ngdagi barcha sonlar yechim: 8; 9; 10; … 8 ni to‘ldirilgan nuqta bilan belgilaymiz va o‘ngga davom ettiramiz. Qaysi tomonga belgilashni belgidan bilamiz: «<» – chapga, «>» – o‘ngga.

012345678
012345678910x < 5

Bo‘sh nuqta: 5 yechim emas

Masalan, x = 4 mos keladi

🎠 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘yingohdagi belgida bu attraksion 6 yosh va undan katta bolalar uchun deb yozilgan. Bu y ≥ 6 degani: 6 soni va undan katta barcha sonlar.

Kim ishlatadi

Chipta sotuvchilar, hakamlar

Bugun sinab ko‘ring

‘Gacha’ yoki ‘dan boshlab’ degan so‘zli belgini o‘ylang. U qaysi sonlarga ruxsat berishini ayting.

Namunalar
012345678
x < 5: nur 0 dan 8 gacha; 1, 2, 3, 4 nuqtalari to‘ldirilgan, 5 esa bo‘sh doirachada. Yechimlar soni – 4.
05101520
Tengsizlikning o‘ng tomoni ifoda bo‘lsa, avval hisoblaymiz: x < 20 × 3 − 45 = 15, ya’ni x < 15. Eng katta natural yechim – 14.
Sinfda faoliyat

«Nurda qadam»: polda 0 dan 10 gacha nur chiziladi. O‘qituvchi tengsizlikni aytadi (z < 6), yechim bo‘ladigan sonlar ustida turgan bolalar bir qadam oldinga chiqadi.

Mashq
1
x < 5 tengsizlikning natural yechimlari nechta?
2
z ≤ 6 tengsizlikning natural yechimlari nechta?
3
y ≥ 8 tengsizlik 5 dan 12 gacha bo‘lgan sonlar orasida nechta qiymatda to‘g‘ri bo‘ladi?
4
Dilnoza bir soatda 8 bet o‘qidi, Jasur undan kamroq o‘qidi. Jasur ko‘pi bilan necha bet o‘qigan?
5
x < 20 × 3 − 45 tengsizlikning eng katta natural yechimini toping.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliOmborxonadagi chir-chirHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →