141
Takrorlash: o‘lchov birliklari, hajm, narx va unumdorlik
Darslik: 4-qism, 141-dars, 95–96-betlar
MaqsadYil takrorlashi: uzunlik, massa va hajm o‘lchovlari, kuboidning hajmi, narx va unumdorlik formulalari.
Yangi so‘zlar
o‘lchov birligi · unit of measurehajm · volumemassa · massuzunlik · length
Tushuntirish
O‘lchovlar bilan hisoblashda ularni avval bir xil birlikka keltiramiz: 1 km = 1 000 m, 1 kg = 1 000 g, 1 t = 1 000 kg, 1 m = 10 dm = 100 sm. Kuboidning hajmi V = a × b × c (sm³, dm³, m³); 1 dm³ = 1 l. Qiymat C = p × n, ish hajmi A = w × t – ikkalasida ham bir birlikdagi miqdorni birliklar soniga ko‘paytiramiz.
Namunalar
3 km 250 m + 1 km 850 m = 3 250 m + 1 850 m = 5 100 m = 5 km 100 m.
Qutining bo‘yi 8 sm, eni 5 sm, balandligi 3 sm. Hajmi V = 8 × 5 × 3 = 120 sm³.
Sinfda faoliyat
«O‘lchov bozori»: bolalar sinfdagi buyumlarning uzunligi, massasi yoki hajmini o‘lchaydi, natijani ikki xil birlikda (masalan, sm va mm) yozadi va juftiga tekshirtiradi.
Mashq
1
4 kg 300 g + 2 kg 900 g ni grammlarda hisoblang.
7200
2
2 t 450 kg − 1 t 800 kg ni kilogrammlarda hisoblang.
650
3
Kuboid shaklidagi idishning bo‘yi 4 dm, eni 3 dm, balandligi 5 dm. Unga necha litr suv sig‘adi?
60
4
Bitta qalam 2 500 so‘m. Necha dona qalam uchun 17 500 so‘m to‘lanadi?
7
5
Nasos minutiga 45 l suv uzatadi. 12 minutda necha litr uzatadi?
540