96
Parallel to‘g‘ri chiziqlar
Darslik: 3-qism, 96-dars, 86–88-betlar
MaqsadParallel to‘g‘ri chiziqlar: kesishmaydi, orasidagi masofa hamma joyda bir xil; berilgan nuqtadan parallel chiziq o‘tkazish.
Yangi so‘zlar
parallel · parallelto‘g‘ri chiziq · straight linekesishmoq · to intersectmasofa · distance
Tushuntirish
Agar ikki to‘g‘ri chiziqni cheksiz davom ettirsak ham ular kesishmasa, bunday chiziqlar parallel deyiladi. Parallel chiziqlar orasidagi masofa hamma joyda bir xil bo‘ladi. Temir yo‘l relslari, daftar chiziqlari, to‘g‘ri to‘rtburchakning qarama-qarshi tomonlari parallel chiziqlarga misol. Parallel chiziqlar a ∥ b deb yoziladi. Berilgan to‘g‘ri chiziqqa parallel chiziq chizish uchun daftar kataklaridan yoki chizg‘ich va burchak o‘lchagichdan foydalanamiz.
Namunalar
Daftarning ikki gorizontal chizig‘i parallel: ular orasidagi masofa varaqning chap chetida ham, o‘ng chetida ham bir xil.
To‘g‘ri to‘rtburchak ABCD da AB ∥ DC va AD ∥ BC: 2 juft parallel tomon bor.
Sinfda faoliyat
«Parallelni top»: bolalar sinf xonasida (deraza romi, doska, parta qirrasi, polning taxta qirralari) parallel chiziqlarni topib, juftliklarni daftarga sxema qilib chizadi.
Mashq
1
To‘g‘ri to‘rtburchakda nechta juft parallel tomon bor?
2
2
Nota yozish uchun 5 ta parallel gorizontal chiziq chizildi. Ular orasida nechta oraliq bor?
4
3
Gorizontal AB kesma 15 sm. A nuqtadan o‘ngga 6 sm da K nuqta, B nuqtadan chapga 4 sm da L nuqta belgilandi. KL kesma necha santimetr?
5
4
Ikki parallel chiziq orasidagi masofa 3 sm. Bu masofa chiziqlarning o‘ng uchida necha santimetr?
3
5
6 m 5 dm 3 sm + 2 m 7 dm ni santimetrda ifodalang.
923