54
Ikki xonali sonni ikki xonali songa burchakli bo‘lish
Darslik: 2-qism, 54-dars, 48–50-betlar
MaqsadIkki xonali sonni ikki xonali songa bo‘lish: bo‘linmani tanlash usuli.
Yangi so‘zlar
tanlash usuli · trial methodbo‘linma · quotientqoldiq · remainderbo‘luvchi · divisor
Tushuntirish
Bo‘linmani tanlaymiz: shunday son olamiz, uni bo‘luvchiga ko‘paytirganda bo‘linuvchiga teng yoki undan salgina kichik son chiqsin. Qoldiq doim bo‘luvchidan kichik bo‘lishi kerak. 75 : 15: bo‘linma 4 desak, 4 × 15 = 60, qoldiq 75 − 60 = 15 – bu bo‘luvchiga teng, demak, son kichik tanlandi. 5 desak, 5 × 15 = 75, qoldiq 0. Bo‘linma 5.
Namunalar
84 : 12: 7 × 12 = 84, shuning uchun bo‘linma 7, qoldiq yo‘q.
93 : 21: 4 × 21 = 84, qoldiq 93 − 84 = 9 (9 < 21). 5 × 21 = 105 esa 93 dan katta. Javob: 4 (qoldiq 9).
Sinfda faoliyat
«Topdim!»: o‘qituvchi misol aytadi. Bolalar bo‘linma uchun ikkita taxmin yozadi (kichik va katta), ko‘paytirib tekshiradi va to‘g‘risini tanlaydi.
Mashq
1
96 : 16 = ?
6
2
91 : 13 = ?
7
3
90 : 22 = ? (qoldiq bilan)
4 (qoldiq 2)
4
Sport zalida 24 ta o‘quvchiga 72 ta to‘p teng tarqatildi. Har bir o‘quvchiga nechta to‘p to‘g‘ri keladi?
3
5
Nasos bir minutda 12 l suv beradi. 96 l suv necha minutda to‘ladi?
8