111
Muntazam shakllarning perimetri
Darslik: 4-qism, 111-dars, 4–6-betlar
MaqsadFormula tushunchasi; muntazam ko‘pburchak va kvadratning perimetrini formula bo‘yicha topish.
Yangi so‘zlar
formula · formulamuntazam ko‘pburchak · regular polygontomon · sideperimetr · perimeter
Tushuntirish
Muntazam ko‘pburchakning barcha tomonlari teng. Perimetr – barcha tomonlar uzunliklarining yig‘indisi. Tomoni a bo‘lgan va n ta tomonli muntazam ko‘pburchak uchun P = a × n. Kvadrat – muntazam to‘rtburchak, shuning uchun P = a × 4. Kattaliklar orasidagi bog‘lanishni qisqa yozish formula deyiladi.
Namunalar
Muntazam sakkizburchakning tomoni 35 sm. P = 35 × 8 = 280 sm.
Kvadratning perimetri 52 dm. Tomoni a = P : 4 = 52 : 4 = 13 dm.
Sinfda faoliyat
«Formula ustasi»: o‘qituvchi shakl nomini va tomonini aytadi (masalan, «muntazam beshburchak, tomoni 6 sm»). Bolalar formulani yozib, perimetrni topadi. Xohlasangiz, sim bo‘laklaridan shakllar yasab, perimetrni o‘lchab tekshiring.
Mashq
1
Muntazam oltiburchakning tomoni 9 sm. Perimetri necha sm?
54
2
Kvadrat shaklidagi maydonning tomoni 25 m. Perimetri necha m?
100
3
Muntazam uchburchak shaklidagi bayroqchaning perimetri 42 sm. Uning tomoni necha sm?
14
4
Dilnoza tomoni 15 sm bo‘lgan muntazam beshburchak shaklidagi ramka yasamoqchi. Unga necha sm sim kerak?
75