ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

To‘g‘ri to‘rtburchak, muntazam va nostandart shakllarning perimetri, yuzning xossalari

Darslar 66–69 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 3-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
63

To‘g‘ri to‘rtburchakning perimetri

Darslik: 2-qism, 63-dars, 75–77-betlar
MaqsadTo‘g‘ri to‘rtburchakning perimetrini formula bilan topish: P = 2 × (a + b).
Yangi so‘zlar
perimetr · perimeterbo‘y va en · length and widthformula · formulatomon · side
Tushuntirish

Perimetr – shakl barcha tomonlari uzunliklarining yig‘indisi. To‘g‘ri to‘rtburchakning qarama-qarshi tomonlari teng, shuning uchun P = a + b + a + b = 2 × (a + b), bunda a – bo‘yi, b – eni. Masalan, tomonlari 4 sm va 8 sm bo‘lsa, P = 2 × (4 + 8) = 24 sm = 2 dm 4 sm. Noma’lum tomonni topish: yarim perimetrdan (P : 2) ma’lum tomonni ayiramiz.

ab
a = 7b = 4P = 2 · (7 + 4) = 22 S = 7 · 4 = 28

P = 22 · S = 28

P — tomonlar yig‘indisi, S — katakchalar soni

📌 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘qituvchi to‘g‘ri to‘rtburchak shakldagi taxta atrofiga qog‘oz hoshiya yopishtiradi. Qancha tasma kerakligini bilish uchun uzun va qisqa tomonni qo‘shib, ikkiga ko‘paytiradi.

Kim ishlatadi

O‘qituvchilar, duradgorlar

Bugun sinab ko‘ring

Daftaringizning ikki tomonini qarich bilan o‘lchab, yig‘indisini ikkiga ko‘paytiring.

Namunalar
15 m9 m
15 m × 9 m bog‘ning atrofi: P = 2 × (15 + 9) = 48 m.
P = 50 sm, a = 18 sm bo‘lsa, b = 50 : 2 − 18 = 25 − 18 = 7 sm.
Sinfda faoliyat

«Devor qurish»: bolalar sinf polini yoki partani o‘lchab, uning perimetrini ikki usulda (to‘rt tomonni qo‘shib va formula bilan) hisoblaydi.

Mashq
1
To‘g‘ri to‘rtburchakning bo‘yi 12 sm, eni 7 sm. Perimetrini toping (sm).
2
Fermerning dalasi 300 m uzun, 150 m keng. Dalani o‘rab chiqish uchun necha metr devor kerak?
3
To‘g‘ri to‘rtburchakning perimetri 64 dm, bo‘yi 20 dm. Uning eni necha dm?
4
Xonaning bo‘yi 4 m 50 sm, eni 3 m. Uning perimetri necha metr?
5
To‘g‘ri to‘rtburchakning perimetri 50 sm, bir tomoni 18 sm. Ikkinchi tomonini toping (sm).
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliRamkadagi rasm bo‘laklariHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →