88
To‘g‘ri burchakli parallelepipedning yoyilmasi
Darslik: 3-qism, 88-dars, 61–63-betlar
MaqsadTo‘g‘ri burchakli parallelepipedning yoyilmasi 6 ta to‘g‘ri to‘rtburchakdan iborat; to‘la sirt yuzini topish.
Yangi so‘zlar
yoyilma · netqarama-qarshi yoqlar · opposite facesto‘la sirt · total surfacejuft · pair
Tushuntirish
To‘g‘ri burchakli parallelepipedning yoyilmasi 6 ta to‘g‘ri to‘rtburchakdan iborat. Yoqlar uch juft bo‘lib, har bir juftdagi qarama-qarshi yoqlar teng. Bo‘yi a, eni b, balandligi c bo‘lsa, yoqlar: a × b (2 ta), a × c (2 ta) va b × c (2 ta). To‘la sirt yuzini topish uchun har bir juftning yuzini ikkilantirib, uchala natijani qo‘shamiz.
Namunalar
a = 6 dm, b = 4 dm, c = 5 dm: 6 × 4 × 2 = 48; 6 × 5 × 2 = 60; 4 × 5 × 2 = 40; S = 48 + 60 + 40 = 148 dm².
a = 3 sm, b = 2 sm, c = 1 sm: 6 × 2 + 3 × 2 + 2 × 2 = 12 + 6 + 4 = 22 sm².
Sinfda faoliyat
«Quti yoyilmasi»: bolalar gugurt qutisini ehtiyotkorlik bilan yoyib, 6 ta to‘g‘ri to‘rtburchakni juftlab bo‘yaydi va o‘lchab yuzini hisoblaydi.
Mashq
1
Parallelepipedning bo‘yi 6 sm, eni 3 sm, balandligi 2 sm. To‘la sirt yuzi necha sm²?
72
2
Parallelepiped 10 sm, 5 sm va 4 sm o‘lchamli. To‘la sirt yuzi necha sm²?
220
3
Qutining bo‘yi 14 sm, eni 6 sm, balandligi 8 sm. Tagi va qopqog‘i yuzlarining yig‘indisi necha sm²?
168
4
Qutining bo‘yi 8 sm, eni 5 sm, balandligi 2 sm. Uning 4 ta yon yog‘i yuzlarining yig‘indisi necha sm²?
52
5
Akvarium qopqog‘ining bo‘yi 50 sm, eni bo‘yidan 18 sm qisqa. Qopqoq yuzi necha sm²?
1600