33
Yaxlit sonlarni ko‘paytirish
Darslik: 1-qism, 33-dars, 102–104-betlar
MaqsadYaxlit sonlarni ustun shaklida ko‘paytirish: sonning qiymatli qismi tushunchasi.
Yangi so‘zlar
qiymatli qism · significant partyaxlit son · round numbernollar · zerosustun · column
Tushuntirish
Sonning oxiridagi nollarni tashlab yuborsak, qolgan qismi sonning qiymatli qismi bo‘ladi. Masalan, 4 050 600 ning qiymatli qismi 40 506. Yaxlit sonlarni ko‘paytirishda qiymatli qismlarni ko‘paytiramiz, so‘ng natijaga ikkala ko‘paytuvchining oxiridagi nollarning hammasini qo‘shib yozamiz.
Namunalar
340 × 2 100: 34 × 21 = 714, nollar: 1 + 2 = 3. Javob: 714 000.
6 300 × 150: 63 × 15 = 945, nollar: 2 + 1 = 3. Javob: 945 000.
Sinfda faoliyat
«Qiymatli qismni top»: kartochkalarda 5–7 xonali yaxlit sonlar yozilgan. Bolalar qiymatli qismni doira ichiga oladi, so‘ng ikki kartochka ko‘paytmasini ustunda hisoblaydi.
Mashq
1
36 × 52 000 = ?
1872000
2
81 000 × 4 = ?
324000
3
3 000 000 × 30 = ?
90000000
4
Teatr chiptasi: bolalar uchun 28 000 so‘m, kattalar uchun 12 000 so‘m qimmat. 40 bola va 30 katta uchun jami qancha to‘lanadi?
2320000
5
Mashina har 100 km ga 8 l benzin sarflaydi. 300 km yo‘lga necha litr kerak?
24