☰ Mundarija · Matematika

Qulay hisoblash, masalalar, yakuniy dars, 10 / 100 / 1 000 ga ko‘paytirish

Darslar 21–25 · 5 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 3-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
21

Ko‘p xonali sonlarni qo‘shish va ayirish

Darslik: 1-qism, 21-dars, 64–66-betlar
MaqsadQo‘shish va ayirish xossalaridan foydalanib ko‘p xonali sonlar bilan qulay usulda hisoblash.
Yangi so‘zlar
qulay usul · convenient methodo‘rin almashtirish · swapping placesguruhlash · regroupingsana · date
Tushuntirish

Qo‘shish va ayirishning barcha xossalari ko‘p xonali sonlar uchun ham o‘rinli. Qo‘shiluvchilarning o‘rnini almashtirib, yig‘indisi yaxlit son bo‘ladigan sonlarni yonma-yon qo‘yamiz. Yig‘indidan o‘sha qo‘shiluvchining o‘zini ayirsak, ikkinchi qo‘shiluvchi qoladi. Sanalar orasidagi yillarni ayirish orqali topamiz.

Namunalar
58 000 + 836 + 42 000 + 164 = (58 000 + 42 000) + (836 + 164) = 100 000 + 1 000 = 101 000.
(46 280 000 + 9 735 400) − 6 280 000 = 46 280 000 − 6 280 000 + 9 735 400 = 40 000 000 + 9 735 400 = 49 735 400.
Sinfda faoliyat

«Yaxlit juftlar»: bolalar 8 ta sondan iborat qatorda yig‘indisi 100, 1 000 yoki 10 000 bo‘ladigan juftlarni topib, ularni bir xil rangli qalam bilan chizadi.

Mashq
1
Qulay usulda hisoblang: 58 000 + 836 + 42 000 + 164.
2
Qulay usulda hisoblang: (46 280 000 + 9 735 400) − 6 280 000.
3
Qulay usulda hisoblang: 825 600 − 125 600 − 290 000.
4
Alisher Navoiy 1441-yilda tug‘ilgan va 1501-yilda vafot etgan. U necha yil umr ko‘rgan?
5
Qulay usulda hisoblang: 5 275 + 640 + 360 + 725.