116
Masalalar yechish
Darslik: 4-qism, 116-dars, 19–21-betlar
MaqsadPerimetr, yuz, hajm va qoldiqli bo‘lish formulalari yordamida masalalarni bosqichma-bosqich yechish.
Yangi so‘zlar
formula · formulaifoda · expressionbir birlikka keltirish · convert to one unitko‘chat · seedling
Tushuntirish
Masalani yechishdan oldin: 1) nima berilgan va nima topish kerakligini aniqlang; 2) mos formulani yozing; 3) kattaliklarni bir xil birlikka keltiring; 4) ifoda tuzib hisoblang va javobni tekshiring. Bitta formuladan uch xil masala hosil bo‘ladi: S = a × b dan a = S : b va b = S : a ham topiladi.
Berilgan→Formula→Birliklar→Hisob
Qaysi guruhga kiradi?
🏖️ Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Maktab kichik qumloq yasamoqchi. Avval joy yuzini, keyin kerakli qum hajmini topadi. Har bir bosqichda formula ishlatiladi.
Kim ishlatadi
Muhandislar, quruvchilar
Bugun sinab ko‘ring
Maktabga tayyorlanish kabi bitta kundalik ishni uch bosqichga bo‘ling.
Namunalar
Hovlining bo‘yi 12 m, eni 80 dm. 80 dm = 8 m. S = 12 × 8 = 96 m².
To‘g‘ri to‘rtburchak bog‘ning bo‘yi 18 m, eni 12 m. Atrofiga har 2 m da bittadan ko‘chat ekiladi. P = (18 + 12) × 2 = 60 m, ko‘chatlar 60 : 2 = 30 ta.
Sinfda faoliyat
«Formulani tanla»: o‘qituvchi masala shartini o‘qiydi. Bolalar kartochkalardan (P, S, V, a = b × c + r) mosini ko‘tarib, nima uchun shuni tanlaganini tushuntiradi.
Mashq
1
Kvadrat shaklidagi gilamning perimetri 28 dm. Tomoni necha dm?
7
2
Bog‘ning bo‘yi 40 m, eni 30 m. Uning atrofiga har 5 m da bittadan chiroq o‘rnatildi. Nechta chiroq o‘rnatilgan?
28
3
Omborning bo‘yi 6 m, eni 4 m, balandligi 30 dm. Hajmi necha m³? (30 dm = 3 m)
72
4
Don 50 kg lik qoplarga solindi: 28 ta to‘la qop chiqdi va 35 kg don ortib qoldi. Jami necha kg don bor edi?
1435