126
Unumdorlikka doir masalalar yechish
Darslik: 4-qism, 126-dars, 49–51-betlar
MaqsadUnumdorlikka doir masalalar: vaqtni topish t = A : w va ikki ishchi (brigada) ishi.
Yangi so‘zlar
ish vaqti · working timebrigada · teambirgalikda · togetherjadval · table
Tushuntirish
Ish hajmi A va unumdorlik w ma’lum bo‘lsa, ish vaqtini t = A : w formula bilan topamiz. Ikki ishchi yoki ikki brigada bir vaqtda ishlasa, ularning unumdorliklarini qo‘shamiz yoki har birining ish hajmini topib, so‘ng qo‘shamiz. Shartni w, t, A ustunli jadvalga yozish masalani tushunishga yordam beradi.
Namunalar
Printer minutiga 20 sahifa chop etadi. 160 sahifani chop etish uchun t = 160 : 20 = 8 minut kerak.
Birinchi brigada kuniga 45 m, ikkinchisi 35 m quvur yotqizadi. 5 kunda birgalikda (45 + 35) × 5 = 80 × 5 = 400 m yotqizadi.
Sinfda faoliyat
«Brigadalar»: sinf ikki brigadaga bo‘linadi. Har bir brigada 1 minutda nechta shakl (masalan, kvadrat) chiza olishini o‘lchaydi. Jadvalga yozib, birgalikda 5 minutda nechta shakl chizishlarini hisoblaydi.
Mashq
1
Tikuvchi soatiga 6 ta ko‘ylak tikadi. 54 ta ko‘ylakni necha soatda tikadi?
9
2
Quvurdan minutiga 12 l suv oqadi. 300 l li idish necha minutda to‘ladi?
25
3
Birinchi brigada kuniga 150 m, ikkinchisi 130 m yo‘l yotqizadi. 4 kunda birgalikda necha metr yotqizadi?
1120
4
Laylo soatiga 5 ta salfetka to‘qiydi. U 9:00 dan 12:00 gacha 18 ta salfetka to‘qib ulguradimi?
Yo‘q: 3 soatda 5 × 3 = 15 ta to‘qiydi, bu 18 dan kam.