53
Masalalar yechish
Darslik: 2-qism, 53-dars, 43–45-betlar
MaqsadBo‘lishga oid matnli va geometrik masalalarni, sxema va ko‘p bosqichli amallar bilan yechish.
Yangi so‘zlar
sxema · diagramhosildorlik · yieldyuza · areabosqich · step
Tushuntirish
Ko‘p bosqichli masalada avval sxema chizib, nimani topish mumkinligini aniqlaymiz. «Necha marta ko‘p» bo‘lsa – ko‘paytiramiz, «necha marta kam» bo‘lsa – bo‘lamiz. Dala yuzi uzunlik × eni bilan topiladi. Har bir bosqichning natijasidan keyingisida foydalanamiz.
★Esda tuting
«Necha marta ko‘p» – ko‘paytiramiz, «necha marta kam» – bo‘lamiz.
Qaysi guruhga kiradi?
🌷 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Sinf maktab yo‘lagi bo‘ylab gul ekmoqchi. Yo‘lakni chiziq qilib chizib, har bir gulni belgilaydi, rasm nechta gul sig‘ishini ko‘rsatadi.
Kim ishlatadi
Bog‘bonlar, me’morlar
Bugun sinab ko‘ring
Stolingiz uchun chiziq chizib, kitoblar uchun 4 ta teng joy belgilang.
Namunalar
Hosil 3 baravar oshib 18 600 kg bo‘ldi. Avval 18 600 : 3 = 6 200 kg bo‘lgan.
Dala 250 m × 120 m: yuzi 250 × 120 = 30 000 m². Har m² ga 20 g o‘g‘it: 30 000 × 20 = 600 000 g.
Sinfda faoliyat
«Sxema – kalit»: guruhlar masala uchun sxema chizadi, keyin boshqa guruh sxema bo‘yicha ifoda tuzib, masalani yechadi.
Mashq
1
3 600 kg pomidor yashiklarga 90 kg dan solinmoqda. Nechta yashik kerak?
40
2
Dalaning uzunligi 250 m, eni 120 m. Har bir kvadrat metrga 20 g o‘g‘it solinsa, butun dalaga necha gramm o‘g‘it kerak?
600000
3
Paxta hosili 3 baravar oshib, 18 600 kg bo‘ldi. Avval hosil necha kg bo‘lgan?
6200
4
Birinchi kuni 1 200 kg olma terildi. Ikkinchi kuni birinchi kundagidan 4 marta kam, uchinchi kuni ikkinchi kundagidan 3 marta ko‘p terildi. Uch kunda jami necha kg olma terilgan?
2400