Tokchadagi yong‘oqlar
🔍 Haftaning sirri: Tokchaga kechasi yong‘oqlarni kim qo‘yadi?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
Dushanba: tokchadagi yong‘oqlar
Bugun dushanba. Maktabga kelsam, sinf derazasining tashqi tokchasida beshta yong‘oq turibdi! Hovlidagi qari yong‘oq daraxtining bir shoxi aynan shu devorga tegib turadi. Nodira opa yong‘oqlarni olib, bankaga soldi. Oqish darsida Dilshod Rajabning «Qish tashbehlari» she’rini o‘qidik. — bir narsani boshqasiga o‘xshatish: «qor — paxta». U ko‘pincha «-day», «-dek» yoki «kabi» bilan aytiladi. Men ham o‘ylab topdim: « kumushdek yaltiraydi, kichik yulduzdek». Kundaligimga yozdim: «Yong‘oqlarni kim qo‘ydi?»
Topshiriq: Qaysi gapda tashbeh bor?
🔍 Iz: Tokcha binoning tashqarisida, qari yong‘oq daraxtining shoxi devorga tegib turibdi; har ertalab 5 ta yong‘oq.
Yong‘oq xaltachalari
Matematika darsida Nodira opa yong‘oqlarni masalaga aylantirdi: «23 ta yong‘oqni 5 tadan xaltachalarga solamiz». Sonli nurda 0 dan 5 tadan tashladik: 5, 10, 15, 20 — to‘rt qadam, yana 3 ta qoldi. Demak, 23 : 5 = 4 (qoldiq 3), ya’ni 23 = 5 × 4 + 3. Keyin chizib masala yechdik: yong‘oq daraxti 48 kg hosil berdi, bu o‘rik daraxtidan 4 marta ko‘p. «Necha marta ko‘p» bo‘lsa, ko‘paytiramiz; «necha marta kam» bo‘lsa, bo‘lamiz. O‘rik: 48 : 4 = 12 kg. Tokchadagi yong‘oqlar ham aynan bitta xaltachaga sig‘adi — beshta!
Topshiriq: Behi daraxti 42 kg berdi, bu anor daraxtidan 6 marta ko‘p. Anor necha kg berdi?
Seshanba: jadval va to‘garaklar
Seshanba. Ertalab tokchada yana beshta yong‘oq! Ingliz tili darsida haqida so‘radik. Men Zarinadan: «Do we have science on Tuesday?» — «Yes, we do.» Anvardan: «Do we have P.E. on Tuesday?» — «No, we don’t. We have it on Wednesday.» Keyin larni so‘radik: «What club does she have after school?» — «She has chess club after school.» Zarinada , Anvarda , menda rassomlik. Hamma soat 5 da chiqadi. Men chiqayotib tokchaga qaradim: bo‘m-bo‘sh! Demak, yong‘oqlar kunduzi emas, kechasi keladi.
Topshiriq: Zarinaning savolini tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.
So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing
🔍 Iz: Soat 5 da tokcha bo‘sh, ertalab esa 5 ta yong‘oq: ular kechasi keladi.
Kun, tun va qish uyqusi
Tabiiy fanlar darsida haqida o‘qidik: Yer o‘z o‘qi atrofida 24 soatda bir marta aylanadi. Quyoshga qaragan tomonda kun, teskari tomonida tun bo‘ladi. Hozir Oy kechadan kechaga kichrayib bormoqda — bu kamayayotgan oy. Keyin hayvonlar ni o‘rgandik: qurbaqa, ilon va kaltakesak qishda uxlaydi. Olmaxon va quyon esa uyg‘oq yuradi, ularning juni qalinlashadi. Anvar: «Yong‘oqni qoraqarg‘a olib kelgandir, ular shimoldan qishlagani keladi!» Men yozib qo‘ydim: «Qishda hamma ham uxlamaydi».
Topshiriq: Qishda kim uxlaydi, kim uyg‘oq? Saralab chiq.
So‘zni to‘g‘ri qutiga sudrang (yoki so‘zni, keyin qutini bosing)
🔍 Iz: Qurbaqa, ilon va kaltakesak qishda uxlaydi; olmaxon va quyon uyg‘oq, juni qalinlashadi.
Chorshanba: «Yong‘oq-qiz»
Chorshanba. Tanaffusda Anvar kuldi: «Zarina yong‘oqni yaxshi ko‘radi, tokchaga o‘zi qo‘ygan!» Va uni kun bo‘yi «Yong‘oq-qiz» deb chaqirdi. Zarina jim qoldi, ko‘zlari namlandi. Men Anvarga: «Bu yaxshi emas, to‘xta», — dedim. Nodira opa eshitib, tushuntirdi: bitta tasodifiy hazil emas; lekin kimnidir qayta-qayta masxara qilsak va u o‘zini himoya qila olmasa, bu bulling. Haqiqiy o‘yinda hamma xursand bo‘ladi. Anvar . Opa qo‘shdi: «Maktab darvozasi kechqurun qulflanadi, bolalar tunda kira olmaydi.»
Topshiriq: Sinfdoshingni masxara qilishayotganini ko‘rsang, nima qilasan?
🔍 Iz: Maktab darvozasi kechqurun qulflanadi: bola tunda tokchaga yong‘oq qo‘ya olmaydi.
Bo‘linmani tanlaymiz
Matematikada ikki xonali sonni ikki xonali songa bo‘lishni o‘rgandik. Nodira opa 75 : 15 ni yozdi. ni tanlaymiz: 4 desak, 4 × 15 = 60, 75 − 60 = 15 — bu bo‘luvchiga teng, demak, 4 kichik tanlandi. 5 desak, 5 × 15 = 75, qoldiq 0. Bo‘linma 5! Qoldiq doim bo‘luvchidan kichik bo‘lishi kerak. Takrorlash: uchun bo‘luvchi × bo‘linma + qoldiq = bo‘linuvchi. Masalan, 83 : 15 = 5 (qoldiq 8), chunki 15 × 5 + 8 = 83. Bankada 3 kunda 15 ta yong‘oq to‘plandi: 15 : 5 = 3.
Topshiriq: Anvar 97 : 15 ni yechdi. Qaysi javob to‘g‘ri?
Payshanba: pufakchali plyonka
Payshanba. Texnologiya darsida havo-pufakchali dan yasadik, bo‘yniga ham bog‘ladik. Nodira opa aytdi: plyonkani 1957-yilda ikki ixtirochi o‘ylab topgan; dastlab u devor qog‘ozi bo‘lishi kerak edi, keyin esa buyumlarni urilishdan saqlovchi bo‘lib qoldi. Pufakchalar zarbani yutadi. Menga bir fikr keldi: plyonka bo‘lagini tokchaga yoyib qo‘ysam-chi? Kim bossa, pufakchalar «tars» etadi! Opa: «Epchil fikr!» — deb derazani ochdi. Men 40 pufakchali bo‘lakni tokchaga yoyib qo‘ydim.
Topshiriq: Pufakchali plyonka nima uchun kerak?
Mandarin qutilari
Kechqurun uyda dadam mandarinlarni qutilarga joylayotgan edi. «756 ta mandarin, har qutiga 12 tadan. Nechta quti kerak?» — deb so‘radi. Men ni qo‘lladim: 75 : 12 = 6 (72, qoldiq 3), keyingi raqamni tushiramiz: 36 : 12 = 3. Bo‘linma 63! Tekshirish: 12 × 63 = 756. Keyin ona tilidan «Mening larim» matnini yozdim: «Men burchakli bo‘lishni o‘rganganman. Men chizg‘ichni to‘g‘ri tuta olaman». Otlarni topdim: chizg‘ich — Nima?; dadam, bobom — Kim? Oxiridagi -m «mening» degani.
Topshiriq: 672 : 12 nechaga teng?
Juma: izlar
Juma. Ertalab tokchaga yugurdim. Plyonkadagi 40 pufakchadan faqat 3 tasi yorilgan! Katta odam bossa, hammasi yorilar edi. Tokchaning bo‘sh joyidagi yupqa qirovda mayda panjalar izi bor, orqasida esa uzun yumshoq chiziq. Burchakda qizg‘ish-kulrang lar yopishib qolgan. Va yana beshta yong‘oq! Nodira opa aytdi: «Topganlaringni otlar bilan yozing». Men yozdim: «Tokchada bor. yaltiraydi. Tuk yumshoq». Bu so‘zlar Nima? so‘rog‘iga javob beradi. Zarina esa: «Kim?» deb so‘radi: «Kim bu mehmon?»
Topshiriq: Qaysi so‘z Nima? so‘rog‘iga javob beradi?
🔍 Iz: Plyonkaning 40 ta pufakchasidan 3 tasi yorilgan; qirovda mayda panjalar izi va dum chizig‘i, burchakda qizg‘ish-kulrang tuk.
Sir ochildi
Kechqurun kundaligimga barcha larni yozdim. Tokcha tashqarida, yong‘oq daraxtining shoxi devorga tegadi. Yong‘oqlar kechasi keladi, darvoza qulflangan — bola kira olmaydi. Plyonkaning 3 ta pufakchasi yorilgan — jonivor yengil. Qurbaqa, ilon, kaltakesak qishda uxlaydi, demak, ular emas. Panjalar izi, dum chizig‘i va qizg‘ish tuk qushga to‘g‘ri kelmaydi. Demak, bu — daraxtdan tushadigan, qishda uyg‘oq olmaxon! Anvar yana Zarinadan uzr so‘radi. Ertakning , voqealar, i bor: kundaligimda ham!
Topshiriq: Qaysi iz qurbaqani gumondan chiqardi?
Bir haftani bir hikoyada takrorlading!
Bu hikoya 7 ta fanni birlashtirdi.
0 / 13 yulduz
Topilgan izlar
- Tokcha binoning tashqarisida, qari yong‘oq daraxtining shoxi devorga tegib turibdi; har ertalab 5 ta yong‘oq.
- Soat 5 da tokcha bo‘sh, ertalab esa 5 ta yong‘oq: ular kechasi keladi.
- Qurbaqa, ilon va kaltakesak qishda uxlaydi; olmaxon va quyon uyg‘oq, juni qalinlashadi.
- Maktab darvozasi kechqurun qulflanadi: bola tunda tokchaga yong‘oq qo‘ya olmaydi.
- Plyonkaning 40 ta pufakchasidan 3 tasi yorilgan; qirovda mayda panjalar izi va dum chizig‘i, burchakda qizg‘ish-kulrang tuk.
Yulduzli savollar
756 : 12 nechaga teng?
Qaysi hayvonlar qishda uxlaydi?
O‘ylab ko‘r: plyonkaning hamma pufakchasi yorilgan bo‘lsa, Malika nima o‘ylagan bo‘lardi?
Hikoyadagi darslar
- MatematikaBo‘lishning geometrik ma’nosi
- MatematikaMasalalar yechish
- MatematikaTakrorlash: bo‘lish va qoldiq
- MatematikaIkki xonali sonni ikki xonali songa burchakli bo‘lish
- MatematikaIkki xonali songa burchakli bo‘lish
- Ona tiliIjodkorlik soati. Loyiha ishi: mening yutuqlarim
- Ona tiliOtlarning ma’no turlari: oila a’zolari va o‘simliklar
- O‘qish savodxonligiQish tashbehlari
- O‘qish savodxonligiEnajonim ertak aytadi
- Ingliz tiliDo we have science on Tuesday? Yes, we do. / No, we don’t.
- Ingliz tiliWhat club does she have after school?
- Tabiiy fanlarVaqt. Kun va oy
- Tabiiy fanlarO‘simliklar va hayvonlarning mavsumga bog‘liqligi
- TarbiyaSinfdagi muhit (1)
- TexnologiyaQorbolalar va asalari (chiqitdan)