51
Yaxlit sonlarni bo‘lish
Darslik: 2-qism, 51-dars, 37–39-betlar
MaqsadYaxlit sonlarni bo‘lish: bo‘linuvchi va bo‘luvchidan bir xil sondagi nollarni olib tashlash.
Yangi so‘zlar
yaxlit son · round numbernolni olib tashlash · strike out zerosbo‘luvchi · divisorbo‘linuvchi · dividend
Tushuntirish
Yaxlit sonni yaxlit songa bo‘lganda, bo‘luvchida nechta nol bo‘lsa, bo‘linuvchining o‘ng tomonidan shuncha nolni olib tashlaymiz. 6 300 : 900 = 63 : 9 = 7. Bo‘linuvchida nollar ortib qolsa, ular bo‘linmaga o‘tadi: 72 000 : 600 = 720 : 6 = 120.
ƒFormula
6 300 : 900 = 63 : 9 = 7
900 : 10 = 90
10 ga bo‘lsak, sonning oxiridagi 1 ta nol olib tashlanadi
Raqamlar bir yoki ikki xona chapga (o‘ngga) siljiydi
🌻 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Urug‘ sotuvchi 3 000 ta urug‘ni 50 tadan paketga soladi. U har bir sondan bittadan nolni o‘chirib, 300 ni 5 ga bo‘ladi.
Kim ishlatadi
Bog‘bonlar, sotuvchilar
Bugun sinab ko‘ring
600 va 20 dan bir xil nollarni o‘chirib, keyin bo‘ling.
Namunalar
4 800 : 400 = 48 : 4 = 12.
420 000 : 60 = 42 000 : 6 = 7 000.
Sinfda faoliyat
«Nolni o‘chir»: doskada misol yoziladi; bolalar navbat bilan bir xil sondagi nollarni o‘chirib, qisqargan misolni yechadi.
Mashq
1
8 400 : 70 = ?
120
2
45 000 : 900 = ?
50
3
540 000 : 600 = ?
900
4
Qurilishga 480 qop sement keltirildi. Kran bir martada 40 qopni ko‘taradi. Kran necha marta ko‘taradi?
12
5
Yuk mashinasi kuniga 200 l yoqilg‘i sarflaydi. 6 000 l yoqilg‘i necha kunga yetadi?
30