O‘simliklarning generativ organlari filogenezi
Generativ organlar ko‘payish uchun xizmat qiladi. Suvo‘tlar bo‘linish va zoosporalar bilan ko‘payadi, noqulay sharoitda esa gametalar qo‘shilib, pishiq qobiqli zigota hosil qiladi. Quruqlik o‘simliklarida sporangiy va gametalar yetiladigan ko‘p hujayrali organlar (arxegoniy, anteridiy) paydo bo‘ldi. Sporali o‘simliklarda nasllar gallanadi: gametofit (n) gametalar hosil qiladi, urug‘lanishdan so‘ng sporofit (2n) rivojlanadi va sporalar yetiladi. Yo‘sinlarda gametofit ustun, plaun, qirqbo‘g‘im va qirqquloqlarda sporofit ustun; ularda urug‘lanish uchun suv kerak. Urug‘li o‘simliklarda urug‘ paydo bo‘ldi: u murtak, zaxira oziq va qobiqdan iborat, shuning uchun noqulay sharoitga chidamli; chang naychasi urug‘lanishni suvga bog‘liqlikdan ozod qildi, gametofit esa kichiklashdi. Ochiq urug‘lilarda urug‘kurtak ochiq yotadi va endosperm gaploid (n). Yopiq urug‘lilarda urug‘ meva ichida yetiladi; gul, qo‘sh urug‘lanish (bitta spermiy tuxum hujayra bilan, ikkinchisi markaziy hujayra bilan qo‘shiladi, endosperm triploid, 3n) va hasharot, shamol, hayvonlar vositasida changlanish hamda urug‘ tarqalishi ularning hukmronligini ta’minladi.
Mevaning kesimini (olma yoki nok) kuzating: urug‘ qobig‘i, murtak, mevaning qismlari. Rasm chizing va qaysi qismlar urug‘kurtak, qaysilari tugunchadan hosil bo‘lganini belgilang. Xavfsizlik: kesishni kattalar bajaradi; allergiyasi bor bola yeb ko‘rmasin.