Biogeotsenoz va ekotizim tuzilishi
Javoblar ota-onalar va o‘qituvchilar uchun.
1
Qo‘shnilaringiz bog‘i yoki o‘tloqdan tasavvur qilib, 4–6 ta organizmdan iborat oddiy oziq zanjiri tuzing va har birining funksional guruhini yozing.
Masalan: o‘t (produtsent) → chigirtka (konsument) → qurbaqa (konsument) → ilon (konsument) → saprotrof bakteriyalar (redutsent).
2
Ekotizim va biogeotsenozni Venn diagrammasi (o‘xshash/farqli) shaklida taqqoslang.
Umumiy: tirik+notirik qism, modda-energiya oqimi; farq: o‘lcham va aniq chegara.
3
Qum cho‘lida suksessiyaga misol keltiring (masalan, qumlar mustahkamlanishi).
Ko‘char qum → psammofit o‘simliklar → qum mustahkamlanadi → tuproq hosil bo‘ladi → o‘tlar va butalar jamoasi.
4
Kuzda to‘kilgan barglar tuproqqa qanday qaytadi? Bunda qaysi funksional guruh ishtirok etadi va bu jarayon sovuq yoki juda quruq sharoitda nima uchun sekinlashadi?
Barglarni redutsentlar (saprotrof zamburug‘ va bakteriyalar) tuproq hayvonlari yordamida mineral moddalargacha parchalaydi; sovuq yoki quruq sharoitda ularning faolligi pasayadi, shuning uchun barglar sekin chiriydi va to‘planib qoladi.