Kepler qonunlari
Yoxann Kepler Tixo Brage kuzatuvlari asosida 1609-yilda dastlabki ikkita, 1619-yilda uchinchi qonunni bayon etdi. Birinchi qonun: har bir planeta Quyosh atrofida ellips bo‘ylab harakatlanadi, Quyosh uning fokuslaridan birida turadi; ellipsning katta yarim o‘qi a, ekssentrisiteti e bo‘lsa, Quyoshga eng yaqin masofa (perigeliy) q = a(1 – e), eng uzoq masofa (afeliy) Q = a(1 + e). Ikkinchi qonun: planetani Quyosh bilan tutashtiruvchi radius-vektor teng vaqtlarda teng yuzalarni chizadi, shuning uchun planeta perigeliyda tez, afeliyda sekin harakatlanadi. Uchinchi qonun: planetalar yulduz davrlari kvadratlarining nisbati orbitalar katta yarim o‘qlari kublarining nisbatiga teng, T₁² / T₂² = a₁³ / a₂³; T yillarda, a AB larda o‘lchansa, Quyosh atrofidagi jismlar uchun T² = a³. Yerning orbitasi deyarli doira (e ≈ 0,017): perigeliy ≈ 3-yanvarda (147 mln km), afeliy ≈ 4-iyulda (152 mln km), shuning uchun fasllar masofadan emas, o‘qning og‘ishidan.
Karton ustida ellips chizing: ip halqasini ikki do‘stingiz ikki barmog‘i bilan ushlab turadi (fokuslar), uchinchisi qalam bilan ipni tarang tortib chizadi. Fokuslar orasini o‘zgartirib, ekssentrisitet shaklga qanday ta’sir qilishini kuzating. O‘tkir buyumlar ishlatilmaydi.