Yulduzlargacha masofa va ularning o‘lchamlari

Yer orbita bo‘ylab harakatlanganda yaqin yulduz uzoq yulduzlar fonida yiliga bir marta kichik ellips chizadi. Yillik parallaks π – yulduzdan Yer orbitasining radiusi (1 AB) ko‘rinadigan burchak. Masofa d = 1 / π, bunda π burchak soniyasida, d parsekda; 1 pk – parallaksi 1″ bo‘lgan yulduzgacha masofa. Birinchi marta yulduz parallaksini 1838-yilda Bessel 61 Qu yulduzi uchun o‘lchagan (≈ 0,3″, ya’ni ≈ 11 yorug‘lik yili); Struve Vega, Hendersen Alfa Kentavr uchun deyarli shu vaqtda. Proksima Kentavra π ≈ 0,77″ (≈ 1,3 pk). Yer atmosferasi tufayli yerdan π ≈ 0,01″ gacha (≈ 100 pk) o‘lchash mumkin edi; «Hipparcos» sun’iy yo‘ldoshi (1989–1993) ≈ 118 ming yulduzni, «Gaya» (2013–2025-yillarda ishlagan) esa bir milliarddan ortiq yulduzni juda aniq o‘lchagan. Parallaksni ko‘pincha millisoniyada (mas) beradi: d (pk) = 1000 / π(mas).