Qutb balandligi va turli kenglamalarda osmon

Ufqdan shimoliy osmon qutbigacha bo‘lgan burchak olam qutbining balandligi deyiladi. Bu burchak joyning geografik kenglamasi φ ga teng: h_P = φ. Isbot meridian tekisligidagi chizmadan kelib chiqadi: shovun chizig‘i Yer ekvatori tekisligi bilan φ burchak hosil qiladi, osmon ekvatori zenitdan φ burchakka, qutb esa ekvatordan 90° ga uzoqlashgan, shuning uchun qutb ufq ustida 90° – (90° – φ) = φ balandlikda turadi. Natijada osmon ekvatorining janub nuqtasi ustidagi balandligi 90° – φ ga teng. Shu sababli Qutb yulduzining ufq ustidagi balandligini o‘lchab, shimoliy yarimsharda joyning kenglamasini taxminan topish mumkin; Qutb yulduzi qutbdan hozir ≈ 0,7° uzoqda, shuning uchun xato bir gradusdan kam. O‘zbekiston hududi taxminan 37° dan 45° gacha shimoliy kenglikda joylashgan: Termiz ≈ 37°, Samarqand ≈ 40°, Toshkent ≈ 41°, Nukus ≈ 42,5°.