Teleskoplarning asosiy xarakteristik kattaliklari
Teleskopning asosiy kattaligi – obyektiv diametri D. Fokus masofasi F obyektivniki, f – okulyarniki; burchakli kattalashtirish Γ = F / f. Yorug‘lik yig‘ish quvvati D² ga proporsional: ko‘z qorachig‘i d ≈ 7 mm bo‘lsa, teleskop ko‘zdan (D / d)² marta ko‘proq yorug‘lik to‘playdi, shuning uchun zaif yulduzlar ko‘rinadi; D ikki baravar oshsa, ko‘rinadigan eng zaif yulduz ≈ 1,5 kattalikka zaif bo‘ladi (5 lg 2 ≈ 1,5). Ajrata olish (ikki yaqin nuqtani ayro ko‘rish) difraksiya bilan chegaralanadi: θ ≈ 1,22 λ / D (radianda); ko‘rinadigan nur uchun θ ≈ 140″ / D(mm). Faqat kattalashtirishni oshirish ajrata olishni yaxshilamaydi – uni D belgilaydi; shuningdek amaliy foydali kattalashtirish ≈ 1–2 · D(mm) dan oshmaydi. Yer atmosferasi turbulentligi katta teleskoplarda ajrata olishni ≈ 1″ da cheklaydi, adaptiv optika va kosmos teleskoplari esa difraksiya chegarasiga yaqinlashadi.
Qo‘lingizdagi durbin (masalan, 8 × 40) belgisini o‘qing: 8 – kattalashtirish, 40 – obyektiv diametri (mm). Ko‘z qorachig‘i 7 mm bo‘lsa, yorug‘lik yig‘ish quvvatini hisoblang. Durbin bilan Quyoshga hech qachon qaramang.