Qo‘shaloq yulduzlar va ularning massalari

Osmonda yaqin ko‘ringan ikki yulduz optik juft bo‘lishi mumkin (aslida bir-biridan uzoq), yoki fizik qo‘shaloq – o‘zaro tortishuv bilan bog‘langan, umumiy massa markazi atrofida aylanuvchi ikki yulduz. Fizik qo‘shaloqlar uch usulda topiladi. Vizual qo‘shaloq – teleskopda ikkala yulduz alohida ko‘rinadi (Sirius A va B, davri ≈ 50 yil; Alfa Kentavr A va B, ≈ 80 yil). Spektral qo‘shaloq – komponentlar ajratib bo‘lmaydigan darajada yaqin, ammo Doppler effekti tufayli spektr chiziqlari davriy ravishda qizilga va ko‘kka siljiydi. Tutiluvchi qo‘shaloq – orbita tekisligi bizning ko‘rish chizig‘imizga yaqin bo‘lgani uchun yulduzlar bir-birini yopadi va yorqinlik davriy kamayadi (Algol, β Persey, davri ≈ 2,87 sutka). Qo‘shaloqlar muhim, chunki ular yulduz massalari va radiuslarini bevosita o‘lchash imkonini beradi; Quyosh o‘xshash yulduzlarning ≈ yarmi ko‘plik sistemalarda.