«Saddi Iskandariy» (parchalar)
XXXIX bobda Iskandar Kashmirga yetadi; sehrgar hukmdor Mallu tilsim qo‘rg‘onida o‘t va yelni qamab, mamlakatni ahvolga solgan, donishmand Aflotun esa tilsimni ochib, qo‘rg‘onni yengadi. Mallu taslim bo‘lib, gunohini tan oladi; Iskandar unga dushmanlik niyati yo‘qligini aytadi, ammo o‘sha kechasi Mallu jon beradi. Shundan so‘ng Iskandar uning o‘g‘li Feruzni otasi o‘rniga shoh qiladi va unga adolat hamda lutf-ehson yo‘lini tutishni tavsiya qiladi. XL bob yoshlikni bekor o‘tkazmaslikka undaydi: yigitlik mehnat va fazilat vaqti, qarilikda esa kuch kamayadi. XLI bobdagi hikoyatda yigit qo‘shnisi – tajribali pirning nasihatiga quloq solmay, qarigach pushaymon bo‘ladi, holbuki 112 yil yashab, oxirida kuchdan qolgan otasining taqdiri ham unga saboq bo‘lishi mumkin edi; xulosa: boshqalarning tajribasidan o‘rganish kerak. Iskandarning Arastu bilan suhbatida yoshlarning mehnatga qiyinchilik bilan kirishishi, o‘rta va keksa yoshda aql va kuch o‘rtasidagi bog‘liqlik, aql va nafs kurashi haqida fikr yuritiladi.
Qiyin tanlov oldida turgan o‘quvchi eski hikoyadan ibrat olishni esladi. U shoshmay, oqibatini o‘ylab qaror qildi.
Maslahatchilar, rahbarlar va o‘qituvchilar qaror qabul qilishdan oldin oqibatni o‘ylashga o‘rgatadi.
Bugungi bitta qarorni qabul qilishdan oldin uning oqibatini bir daqiqa o‘ylab ko‘ring.
Muhokama: «Boshqalar tajribasidan o‘rganish osonmi, o‘z xatosidan-chi?» – juftlikda bir misol bilan fikr almashing.