20
§ 20. Takrorlash
Darslik: 61–63-betlar
MaqsadOt, sifat, son va olmosh bo‘yicha o‘rganilganlarni takrorlash, sonni boshqa so‘z turkumlaridan farqlash.
Yangi so‘zlar
часть речи (so‘z turkumi) · часть речи (part of speech)числительное (son) · числительное (numeral)существительное (ot) · существительное (noun)наречие (ravish) · наречие (adverb)
Tushuntirish
Bir o‘zakli so‘zlar turli so‘z turkumlariga kirishi mumkin. «Три книги»da «три» — son («сколько?»), «тройка» — ot («что?»), «тройной» — sifat («какой?»), «трижды» — ravish («сколько раз?»). Shuning uchun so‘z turkumini so‘roq va gapdagi vazifasi bo‘yicha aniqlash kerak. Takrorlashda ot (jins, turlanish), sifat (to‘liq/qisqa shakl, daraja), son (otlar bilan moslashuv) va olmosh (turlanish, imlo)ni tekshiring. Frazeologizmlarda ham sonlar va «себя» olmoshi uchraydi: «семь раз отмерь — один раз отрежь», «выйти из себя».
Namunalar
«Три» (son), «тройка» (ot), «тройной» (sifat), «трижды» (ravish).
«Взять себя в руки» – o‘zini tutib olmoq; «себя» – o‘zlik olmoshi.
Sinfda faoliyat
«Qaysi turkum?» Doskada bir o‘zakli 4 so‘z; guruhlar har birining so‘z turkumini so‘roq bilan isbotlaydi.
Mashq
1
So‘z turkumini aniqlang: «семь», «семёрка», «семикратный».
числительное; существительное; прилагательное
2
Ravishni toping: «двойной, двойка, дважды, второй».
дважды
3
«Он сам решил задачу»: «сам» qaysi guruh?
определительное местоимение
4
Nima uchun «две тысячи» da «две» yoziladi?
«Тысяча» ayol jinsidagi ot; «два» ayol jinsi bilan «две» bo‘ladi.