ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Olmosh va takrorlash

Darslar 19–20 · 2 ta dars · S. Yu. Islambekova, Yu. Yu. Musurmanova, Z. X. Abdurayimova, L. N. Tagiyeva. Русский язык, 10-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan o‘rta, o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari uchun darslik), 1-nashr. «DAVR NASHRIYOTI», Toshkent, 2017
20

§ 20. Takrorlash

Darslik: 61–63-betlar
MaqsadOt, sifat, son va olmosh bo‘yicha o‘rganilganlarni takrorlash, sonni boshqa so‘z turkumlaridan farqlash.
Yangi so‘zlar
часть речи (so‘z turkumi) · часть речи (part of speech)числительное (son) · числительное (numeral)существительное (ot) · существительное (noun)наречие (ravish) · наречие (adverb)
Tushuntirish

Bir o‘zakli so‘zlar turli so‘z turkumlariga kirishi mumkin. «Три книги»da «три» — son («сколько?»), «тройка» — ot («что?»), «тройной» — sifat («какой?»), «трижды» — ravish («сколько раз?»). Shuning uchun so‘z turkumini so‘roq va gapdagi vazifasi bo‘yicha aniqlash kerak. Takrorlashda ot (jins, turlanish), sifat (to‘liq/qisqa shakl, daraja), son (otlar bilan moslashuv) va olmosh (turlanish, imlo)ni tekshiring. Frazeologizmlarda ham sonlar va «себя» olmoshi uchraydi: «семь раз отмерь — один раз отрежь», «выйти из себя».

so‘z turkumiso‘z
sonпять
otпятёрка
sifatпятикратный
ravishпятикратно
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘quvchi rus tilidagi lug‘atda «быстрый», «быстро» va «быстрота» so‘zlarini qidirdi. Har birining yonida «прил.», «нареч.», «сущ.» deb belgilangan edi. Belgini bilgani uchun o‘quvchi gapga mos so‘zni to‘g‘ri tanladi.

Kim ishlatadi

Tarjimonlar, lug‘at tuzuvchilar va til o‘qituvchilari so‘zning qaysi turkumga mansubligini lug‘atdan aniqlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

«Тихий», «тихо» va «тишина» so‘zlarini maktabdagi yoki uydagi qog‘oz yoki onlayn lug‘atdan toping va yonidagi turkum belgilarini yozib oling.

Namunalar
«Три» (son), «тройка» (ot), «тройной» (sifat), «трижды» (ravish).
«Взять себя в руки» – o‘zini tutib olmoq; «себя» – o‘zlik olmoshi.
Sinfda faoliyat

«Qaysi turkum?» Doskada bir o‘zakli 4 so‘z; guruhlar har birining so‘z turkumini so‘roq bilan isbotlaydi.

Mashq
1
So‘z turkumini aniqlang: «семь», «семёрка», «семикратный».
2
Ravishni toping: «двойной, двойка, дважды, второй».
3
«Он сам решил задачу»: «сам» qaysi guruh?
4
Nima uchun «две тысячи» da «две» yoziladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYangi yil qori toza suvmi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →