§ 20. Takrorlash
Bir o‘zakli so‘zlar turli so‘z turkumlariga kirishi mumkin. «Три книги»da «три» — son («сколько?»), «тройка» — ot («что?»), «тройной» — sifat («какой?»), «трижды» — ravish («сколько раз?»). Shuning uchun so‘z turkumini so‘roq va gapdagi vazifasi bo‘yicha aniqlash kerak. Takrorlashda ot (jins, turlanish), sifat (to‘liq/qisqa shakl, daraja), son (otlar bilan moslashuv) va olmosh (turlanish, imlo)ni tekshiring. Frazeologizmlarda ham sonlar va «себя» olmoshi uchraydi: «семь раз отмерь — один раз отрежь», «выйти из себя».
| so‘z turkumi | so‘z |
|---|---|
| son | пять |
| ot | пятёрка |
| sifat | пятикратный |
| ravish | пятикратно |
O‘quvchi rus tilidagi lug‘atda «быстрый», «быстро» va «быстрота» so‘zlarini qidirdi. Har birining yonida «прил.», «нареч.», «сущ.» deb belgilangan edi. Belgini bilgani uchun o‘quvchi gapga mos so‘zni to‘g‘ri tanladi.
Tarjimonlar, lug‘at tuzuvchilar va til o‘qituvchilari so‘zning qaysi turkumga mansubligini lug‘atdan aniqlaydi.
«Тихий», «тихо» va «тишина» so‘zlarini maktabdagi yoki uydagi qog‘oz yoki onlayn lug‘atdan toping va yonidagi turkum belgilarini yozib oling.
«Qaysi turkum?» Doskada bir o‘zakli 4 so‘z; guruhlar har birining so‘z turkumini so‘roq bilan isbotlaydi.