Darslar 7–8 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
8
Formulalar satridan foydalanish
Darslik: 22–25-betlar
MaqsadFormulalar satri va uning tugmalaridan foydalanib formulani yozadi, tahrirlaydi va tekshiradi; uzun formulalar bilan amaliy masala yechadi.
Yangi so‘zlar
formulalar satri · formula bar: the strip above the sheet that shows the real content of the active cellnom maydoni · Name Box: the box at the left of the formula bar that shows the address of the active cellformulani ko‘rsatish · Show Formulas: shows formulas in the cells instead of resultsformulani baholash · Evaluate Formula: runs a formula step by step
Tushuntirish
Katakda natija ko‘rinadi, uning ichidagi haqiqiy formula esa formulalar satrida turadi; shu satrda formulani kiritish va o‘zgartirish mumkin. Satr chap tomonida nom maydoni (aktiv katak manzili), keyin bekor qilish (✗), tasdiqlash (✓) va fx tugmalari turadi. Katak ichida tahrirlash uchun F2 bosiladi. Uzun formulalarda qavslar sonining teng bo‘lishini kuzating: ochilgan har bir qavs yopilishi kerak, aks holda Excel xabar beradi. Formulas yorlig‘idagi «Show Formulas» (Ctrl+`) hamma katakda formulani ko‘rsatadi, «Evaluate Formula» esa murakkab formulani qadamma-qadam hisoblab, xato qayerdaligini topishga yordam beradi. Maslahat: katakka hisoblangan natijani emas, formulani yozing – shunda boshlang‘ich son o‘zgarganda natija o‘zi yangilanadi.
Namunalar
Maktab sayohati: B2 – avtobus ijarasi 900 000, C2 – chipta narxi 35 000, D2 – o‘quvchilar soni 28, E2 – tushlik narxi 40 000, F2 – o‘qituvchilar soni 2. G2 ga =B2+C2*D2+E2*(D2+F2) yoziladi: 900 000 + 980 000 + 1 200 000 = 3 080 000 so‘m.
A1 = 2, A2 = 3, A3 = 4, A4 = 3 bo‘lganda =(A1+A2)*A3-A4^2 ni Evaluate Formula bilan tekshiramiz: (2+3) = 5; 5*4 = 20; 3^2 = 9; 20 – 9 = 11. Qadamlar formuladagi har bir qismning qiymatini ko‘rsatadi.
Sinfda faoliyat
«Qavs nazoratchisi»: o‘qituvchi 5 ta uzun formulani yozadi, ularning ba’zilarida qavs yetishmaydi; o‘quvchilar formulalar satrida xatoni topadi va to‘g‘rilaydi.
Mashq
1
Show Formulas buyrug‘i qanday ishlaydi va uning tezkor tugmasi qaysi?