Delphi dasturlash muhiti
Delphi oynasining ustida sarlavha satri, asosiy menyu (File, Edit, Search, View, Project, Run, Component, Database, Tools, Window, Help – jami 11 bo‘lim) va uskunalar paneli turadi; komponentalar paneli yorliqlarga (Standard, Additional, Win32 va boshqalar) bo‘lingan. Forma (Form1) – yaratilayotgan ilova oynasi: unga komponentalar sichqoncha bilan sudralib joylanadi, o‘lchami ham sudrab o‘zgartiriladi. Object Inspector tanlangan obyektning xossalari (Properties) va hodisalari (Events) ro‘yxatini beradi, Object TreeView esa ilovadagi obyektlarni daraxt ko‘rinishida ko‘rsatadi. Kod oynasi (Code Editor) forma bilan birga o‘zgaradi va dasturchi hodisaga javob protsedurasini shu yerda yozadi. Ilova yaratish: File – New – Application. Delphi har loyiha uchun bir nechta fayl hosil qiladi, shuning uchun har bir loyihani alohida yangi papkaga saqlang (File – Save All); mavjud loyiha asosida yangisini boshlashdan oldin eski papkani nusxalab qo‘ying, aks holda avvalgi ish o‘zgarib ketadi.
| Qism | Ma’nosi |
|---|---|
| asosiy menyu | 11 bo‘lim |
| komponentalar paneli | Standard, Additional, Win32 … sahifalari |
| Form1 | yaratilayotgan ilova oynasi |
| Object Inspector | xossalar (Properties) va hodisalar (Events) |
| Object TreeView | obyektlar daraxti |
| Code Editor | hodisaga javob protsedurasi yoziladigan joy |
Ustaxonaga yangi kelgan o‘quvchi avval asboblar qayerda turishini o‘rganadi: bittasi tokchada, bittasi stol ustida, ish joyi esa o‘rtada. Dasturlash muhitida ham shunday: menyu, asboblar paneli, xossalar oynasi va forma o‘z joyida. Joylarni bilgan kishi ish vaqtida qidirib vaqt yo‘qotmaydi.
Ilovalar yaratuvchi dasturchilar, dasturiy ta’minot sinovchilari va havaskor dasturchilar ish muhitini yaxshi bilib tez ishlaydi.
Qog‘ozda biror dastur yoki telefon ilovasi oynasini xotirangizdan chizing va 4 qismini (menyu, asboblar paneli, ish maydoni, yon panel) nomlang.
«Muhit xaritasi»: juftlik Delphi (yoki Lazarus) ning skrinshotini chizib, 8 ta qismni nomlaydi va har birining vazifasini bitta so‘z bilan yozadi; keyin yangi ilovani alohida papkada saqlaydi.