Mehnatga haq to‘lash va intizom
Ish haqi — xodimga mehnati uchun to‘lanadigan haq; uni to‘lash shartlari mehnat shartnomasida ko‘rsatiladi va davlat belgilagan eng kam miqdordan past bo‘lishi mumkin emas (aniq summa vaqti-vaqti bilan qayta belgilanadi). Haq pul shaklida, qonun va shartnomada belgilangan muddatlarda muntazam to‘lanadi, ushlab qolishlar esa faqat qonunda ko‘rsatilgan hollarda amalga oshiriladi. Ish haqi stavka yoki oklad, qo‘shimcha to‘lovlar (tungi, bayram, ortiqcha ish uchun) va mukofotlardan iborat bo‘lishi mumkin. Rag‘batlantirish usullari: minnatdorchilik, mukofot, qimmatli sovg‘a, faxriy yorliq, unvon berish. Mehnat intizomi — xodimlarning ichki tartib qoidalariga amal qilishi. Mehnat kodeksida intizomiy jazo choralari aniq sanab o‘tilgan: hayfsan, jarima va mehnat shartnomasini bekor qilish; ro‘yxatda yo‘q jazoni qo‘llash mumkin emas. Intizomiy jazo berishdan oldin xodimdan yozma tushuntirish olinadi; jazo qonunda belgilangan muddatda qo‘llanadi va xodim unga sudga shikoyat qila oladi. Voyaga yetmagan xodimga nisbatan jazo qo‘llashda qo‘shimcha ehtiyotkorlik talab qilinadi.
Rolli o‘yin «Intizomiy ish»: o‘quvchilar ish beruvchi, xodim va kadrlar bo‘limi xodimi rollarini oladi. Bosqichlar: qoidabuzarlik e’lon qilinadi, tushuntirish yoziladi, qaror qabul qilinadi. Sinf jarayon qonuniy bo‘lishi uchun qaysi qadamlar shart ekanini aniqlaydi (ixtiyoriy nomlar ishlatiladi).