Fuqarolik ishining sudda ko‘rib chiqilishi bosqichlari
Fuqarolik ish yozma da’vo arizasini sudga berish bilan boshlanadi; sudya arizani qabul qiladi, ishni tayyorlaydi va majlis kunini belgilaydi. Sud majlisida bir necha bosqich ketma-ket o‘tadi: majlisning ochilishi va tarkibning e’lon qilinishi, ishtirokchilarga huquqlarning tushuntirilishi, ishni mohiyati bo‘yicha ko‘rish (tomonlarning tushuntirishlari, guvohlar ko‘rsatmalari, ekspert xulosasi, hujjatlar), tortishuv va tomonlarning so‘nggi so‘zi, so‘ngra qaror chiqarish uchun hay’atdan chiqish va qarorning e’lon qilinishi. Ishtirokchilar: sudya, sud majlisi kotibi, da’vogar, javobgar, ularning vakillari, zarur hollarda prokuror, ekspert, tarjimon va guvohlar; 16 yoshga to‘lmagan guvoh so‘roq qilinganda unga o‘qituvchi yoki ota-onasi hamrohlik qiladi. Qaror qonuniy kuchga kirmaguncha, norozi tomon yuqori sudga apellyatsiya shikoyati berishi mumkin; kuchga kirgan qaror esa kassatsiya tartibida qonuniyligi bo‘yicha qayta ko‘rilishi mumkin. Shikoyat berish muddatlari amaldagi Fuqarolik protsessual kodeksida (2018-yilda qabul qilingan) belgilangan va ular qisqa: muddat o‘tkazib yuborilsa, shikoyat qilish imkoniyati yo‘qolishi mumkin. Qaror kuchga kirgach, uni ijro etish majburiydir.
Rolli o‘yin «Sud majlisi»: o‘quvchilar sudya, kotib, da’vogar, javobgar, guvoh va ekspert rollarini oladi. Ishni o‘qituvchi qisqa tuzadi (masalan, ijara yoki xarid bo‘yicha kelishmovchilik; ixtiyoriy nomlar). Sinf bosqichlar tartibiga rioya qilinishini kuzatadi.