Ishlab chiqaruvchi tomonidan tovar sifatiga beriladigan kafolat
Uzoq muddat foydalaniladigan tovarlar va xizmatlarga ishlab chiqaruvchi (ijrochi) kafolat muddati belgilaydi; u tovar iste’molchiga sotilgan kundan hisoblanadi, sotilgan sanani aniqlash imkoni bo‘lmasa, ishlab chiqarilgan kundan. Kafolat muddatida ishlab chiqaruvchi tovarning va uning butlovchi qismlarining normal ishlashini ta’minlashi shart; kafolat muddati tovar pasportida yoki tovar bilan birga beriladigan hujjatda ko‘rsatiladi. Dori-darmon, oziq-ovqat va maishiy kimyo tovarlarida ishlab chiqarilgan sana, yaroqlilik muddati va saqlash shartlari yozilgan bo‘lishi kerak; sanasi ko‘rsatilmagan yoki muddati o‘tgan tovarni sotish taqiqlanadi (bunday mahsulotni iste’mol qilmaslik, ayniqsa dori vositasini; shubha tug‘ilsa, dorixona xodimi yoki shifokor bilan maslahatlashish kerak). Butlik — tovar shartnomada yoki odat bo‘yicha belgilangan to‘plamga mos kelishi; but bo‘lmagan tovar topshirilsa, xaridor narxni kamaytirishni yoki oqilona muddatda butlashni, sotuvchi buni bajarmasa — almashtirishni yoki shartnomani bekor qilib pulni va zararni qoplashni talab qila oladi. Muammo chiqsa, avval sotuvchi bilan hal etishga urinib ko‘rish kerak; bo‘lmasa, davlat organlari — standartlashtirish, sanitariya-epidemiologiya, raqobat va iste’molchi huquqlarini himoya qilish sohasidagi vakolatli idoralar (nomlari va tuzilishi vaqt o‘tishi bilan o‘zgaradi) — shikoyatlarni ko‘rib chiqadi, nazorat qiladi va sudga murojaat etishi mumkin. Iste’molchilarning jamoat birlashmalari ham huquqlarni himoya qilishda yordam beradi. Iste’molchi sudga o‘zi ham murojaat qilishi mumkin: da’vo odatda javobgar yoki iste’molchi joylashgan yerdagi yoki zarar yetkazilgan joydagi sudga beriladi va bunday da’volar bo‘yicha davlat boji to‘lashdan ozod qilinadi.
«Shikoyat zanjiri» rolli o‘yin: uchlikda xaridor, sotuvchi va vakolatli organ vakili. Xaridor yozma da’vo matnini tuzadi (sana, tovar, nuqson, talab, chek nusxasi), sotuvchi javob beradi, vakil keyingi qadamlarni tushuntiradi. Aniq shaxslar yoki haqiqiy firmalar nomi ishlatilmaydi.