☰ Mundarija · Davlat va huquq asoslari

Ishga kirishda hujjatlarni rasmiylashtirish

Darslar 23 · 1 ta dars · V. A. Kostetskiy. Davlat va huquq asoslari, 10-sinf, 1-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2017
23

Ishga qabul qilinayotganda hujjatlarni rasmiylashtirish

Darslik: 111–115-betlar
MaqsadIshga kirishda talab qilinadigan hujjatlarni, qabul buyrug‘i va mehnat daftarchasi (mehnat faoliyati yozuvi) tartibini tushuntirish.
Yangi so‘zlar
buyruq · order (directive)mehnat daftarchasi · labour bookshaxsiy varaqa · personal fileta’lim to‘g‘risidagi hujjat · education document
Tushuntirish

Ishga kirishda nomzod ish beruvchiga shaxsini tasdiqlovchi hujjatni (pasport yoki ID-karta), ta’lim yoki malaka haqidagi hujjatni va ish xususiyatiga qarab boshqa hujjatlarni (masalan, tibbiy ma’lumotnoma) taqdim etadi; ro‘yxat kodeks va ish turi bilan belgilanadi, ortiqcha hujjat talab qilinishi mumkin emas. Voyaga yetmagan ota-onasining yoki vasiyning roziligini ham ko‘rsatadi. Shartnoma tuzilgach, ish beruvchi qabul qilish haqida buyruq (farmoyish) chiqaradi, uni xodimga imzo qo‘ydirib tanishtiradi; buyruq shartnoma shartlariga mos bo‘lishi shart. Ilgari xodimning mehnat faoliyati qog‘oz mehnat daftarchasiga yozilardi; hozir bu ma’lumotlar elektron mehnat daftarchasida, yagona elektron tizimda yuritiladi va xodim ularni o‘zi ham ko‘ra oladi. Ish beruvchi shaxsiy ma’lumotlarni faqat qonuniy maqsadda ishlatishi va himoya qilishi lozim. Shaxsiy varaqada xodimning ma’lumotlari, mehnat faoliyati va ko‘chirishlar qayd etiladi. Ishga qabul qilinganda xodim ichki tartib qoidalari, lavozim yo‘riqnomasi va mehnatni muhofaza qilish qoidalari bilan tanishtirilishi kerak.

Namunalar
Zilola yozgi ishga kirmoqchi. U pasporti (ID-karta), o‘qiyotgani haqida maktab ma’lumotnomasi va ota-onasining yozma roziligini olib keladi. Ish beruvchi ortiqcha hujjat talab qilmaydi; shartnoma imzolanganidan so‘ng qabul buyrug‘i bilan tanishtiradi.
Xodim buyruqdagi lavozim shartnomadagi bilan mos kelmasligini payqadi. U buyruqni imzolashdan oldin farqni ish beruvchiga bildiradi va tuzatishni so‘raydi; bu keyingi nizolarning oldini oladi.
Sinfda faoliyat

Hujjatlar to‘plami: o‘quvchilar ishga kirish uchun qanday hujjatlar kerakligini ro‘yxat qilib, ularni qanday saqlash (nusxa, ishonchli joy) haqida kelishadi. Haqiqiy shaxsiy ma’lumotlar (raqamlar, manzillar) ishlatilmaydi.

Mashq
1
Ishga kirishda odatda qaysi hujjatlar taqdim etiladi?
2
Voyaga yetmagan nomzod qo‘shimcha nimani ko‘rsatadi?
3
Qabul buyrug‘ining ahamiyati nima?
4
Nima uchun ish beruvchi shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilishi kerak?