Bitimlar va vakillik
Bitim — fuqaro va yuridik shaxslarning fuqarolik huquq va burchlarini vujudga keltirish, o‘zgartirish yoki bekor qilishga qaratilgan harakatlari. Bitim haqiqiy bo‘lishi uchun to‘rt talab bajarilishi kerak: qonuniylik (qonunga zid maqsad bo‘lmasligi), taraflarning yetarli muomala layoqati, ixtiyoriylik (qo‘rqitish, aldash, zo‘rlik yoki yanglishish ta’sirida tuzilmasligi) va qonunda belgilangan shaklga rioya qilish. Shakllar — og‘zaki, oddiy yozma va notarial tasdiqlangan; ko‘chmas mulk bilan bitimlar esa davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi kerak. Bitimlar bir tomonlama (masalan, vasiyat), ikki tomonlama yoki ko‘p tomonlama (shartnomalar) bo‘ladi. Bitim haqiqiy emas deb topilsa, u boshidan yuridik oqibat keltirmaydi: har bir taraf olganini qaytaradi, qaytarib bo‘lmasa, uning qiymatini pul bilan to‘laydi. Asoslar: shaklga rioya qilmaslik; qonunga zidlik; 14 yoshga to‘lmagan shaxsning tuzgan bitimi (mayda maishiy bitimlardan tashqari); 14–18 yoshdagining ota-ona roziligisiz tuzgani; sud muomalaga layoqatsiz deb topgan shaxsning bitimi; yanglishish, aldash, zo‘rlik, qo‘rqitish ta’sirida tuzilgan bitim; ko‘zbo‘yamachilik uchun tuzilgan qalbaki bitim; yuridik shaxsning o‘z faoliyat maqsadiga zid bitimi. Vakillik — bir shaxs (vakil) boshqa shaxs nomidan, ishonchnoma, qonun yoki sud qaroriga asoslangan vakolat bilan bitim tuzishi; muomalaga layoqatsizlar nomidan bitimni ota-onasi, farzandlikka oluvchisi yoki vasiysi tuzadi. Ishonchnoma — vakolat berishning yozma hujjati, oddiy yozma yoki notarial shaklda bo‘ladi, ko‘pi bilan uch yilga beriladi (muddati ko‘rsatilmasa — bir yil) va sanasi bo‘lishi shart.
«Haqiqiymi?» tekshiruvi: 8 ta qisqa bitim tavsifi (13 yoshli bolaning mashina sotishi; sovg‘a va ro‘yxatdan o‘tmagan ko‘chmas mulk; qo‘rqitib imzolatilgan kelishuv va hokazo). Guruhlar «haqiqiy» yoki «haqiqiy emas» deb belgilab, sababini bitta talab nomi bilan ko‘rsatadi.