Amaliy mashg‘ulot: belanchak yasash va texnologik xarita
Belanchak — kichik bolani yotqizib tebratadigan buyum. Uni yasash uchun avval yog‘ochning ko‘zi, yoriq va boshqa nuqsonlari bo‘lmasligi kerak, shuning uchun material ehtiyotkorlik bilan tanlanadi. Texnologik xarita — buyumni qaysi ketma-ketlikda, qaysi asbob, o‘lchov vositasi va jihozlar bilan yasashni ko‘rsatadigan jadval; unda har bir bosqichning eskizi ham beriladi. Belanchakning asosiy bo‘laklari silindr shaklida bo‘ladi va ularga tokarlik dastgohida shakl beriladi. Ish ketma-ketligi odatda shunday: material tanlash, chizma bo‘yicha o‘lcham olish va rejalash, randalab va arralab bichish, dastgohda yo‘nish, detallarni yig‘ish, jilvirlash va pardozlash (bo‘yash, laklash). Dastgohda ishlash faqat o‘qituvchi nazoratida, himoya ko‘zoynagi va fartuk bilan, sochni yig‘ib, yengni tugmalab (aylanayotgan dastgoh yonida qo‘lqop kiyilmaydi): ishlov berilayotgan detalni mahkam o‘rnatish, dastgoh yurib turganda unga qo‘l tekkizmaslik, kesuvchi asbobni ikkala qo‘l bilan ushlash va ishlab turgan dastgohni qarovsiz qoldirmaslik shart.
Sinf qog‘oz qayiq yasash uchun qadamlarni raqamlab yozdi va varaqni boshqa guruhga berdi. Ular faqat yozuvga qarab qayiq yasadi; bir qadam tushib qolgani darrov ma’lum bo‘ldi.
Ishlab chiqarish texnologlari ish ketma-ketligini yozadi, o‘qituvchilar ko‘rsatma varaqlarini tuzadi, ustalar yangi o‘quvchilarga bosqichlarni tushuntiradi.
Oddiy rasm (masalan, uy yoki daraxt) chizishni raqamlangan qadamlar bilan yozing va oila a’zosidan rasmingizni ko‘rmasdan shu qadamlar bo‘yicha chizishini so‘rang. Natijalarni solishtiring.
Guruhlarda kichik buyum (masalan, kitob tokchasi) uchun to‘rt qatorli texnologik xarita jadvalini daftarda chizing: ish ketma-ketligi, asbob, jihoz. Hech qanday asbobni ishlatmang, faqat qog‘ozda rejalang.