Xromning II, III, VI valentli birikmalari
Xromning oksidlanish darajasi ortishi bilan oksid xossalari asosliydan kislotaliga o‘tadi: CrO — asosli, Cr₂O₃ — amfoter (yashil kukun), CrO₃ — kislotali (to‘q qizil kristall). Cr(OH)₃ amfoter: CrCl₃ + 3NaOH → Cr(OH)₃↓ + 3NaCl; Cr(OH)₃ + 3HCl → CrCl₃ + 3H₂O; Cr(OH)₃ + 3NaOH → Na₃[Cr(OH)₆]. CrO₃ ishqor bilan xromat beradi: CrO₃ + 2NaOH → Na₂CrO₄ + H₂O; xromatlar sariq, dixromatlar (masalan K₂Cr₂O₇) to‘q sariq rangda. Cr²⁺ birikmalari qaytaruvchi, Cr⁶⁺ birikmalari kuchli oksidlovchi: kislotali muhitda dixromat Cr³⁺ ga qaytariladi, masalan 6FeSO₄ + K₂Cr₂O₇ + 7H₂SO₄ → 3Fe₂(SO₄)₃ + Cr₂(SO₄)₃ + K₂SO₄ + 7H₂O (Fe²⁺ → Fe³⁺ elektron beradi, Cr⁶⁺ → Cr³⁺ elektron oladi). Ba²⁺ ioni xromat bilan sariq cho‘kma beradi: Ba²⁺ + CrO₄²⁻ → BaCrO₄↓. Cr³⁺ ning achchiqtoshlari teri oshlashda ishlatiladi. Xrom(VI) birikmalari zaharli va teriga ta’sir qiladi, shuning uchun ular bilan faqat o‘qituvchi ishlaydi.
O‘qituvchi ko‘rsatadigan tajriba: CrCl₃ eritmasiga NaOH tomchilab qo‘shiladi, kulrang-yashil Cr(OH)₃ cho‘kmasi va uning mo‘l ishqorda erishi kuzatiladi. Siz daftarda «Cr(OH)₃ ning kislotali va asosli xossalari» uchun tenglamalarni yozing. Dixromat bilan tajribalar o‘qituvchi tomonidan, mo‘rili shkafda va qo‘lqopda o‘tkaziladi.