Lotin Amerikasining boshqa davlatlari
Braziliya XIX asr oxirida mintaqadagi eng yirik davlatlardan biri bo‘lib, iqtisodiyoti plantatsiyalarda qul mehnatiga tayanardi. Qullikka qarshi abolitsionistik harakat kuchaydi; 1888-yil 13-mayda malika Izabel «Oltin qonun»ga imzo chekib, qullikni bekor qildi (shu paytda taxminan 750 ming qul bor edi). Shundan keyin respublika tarafdorlari kuchaydi: 1889-yil 15-noyabrda harbiylar respublikani e’lon qildilar, imperator Pedru II mamlakatni tark etdi, 1891-yilgi konstitutsiya mamlakatni Braziliya Qo‘shma Shtatlari deb atadi. Argentinada hukumat milliy bank ochdi, Yevropadan muhojirlarni jalb qildi, 1876-yilda immigratsiya va kolonizatsiya qonunini qabul qildi; hindularning yerlari esa tortib olindi. Chet el, birinchi navbatda Britaniya kapitali kirib keldi, ishchilar 8 soatlik ish kuni uchun kurasha boshladi. Markaziy Amerikada AQSH ta’siri kuchaydi: Gonduras, Salvador va Nikaragua 1895–1896-yillarda Buyuk Markaziy Amerika Respublikasiga birlashdi, ammo bu ittifoq uzoq yashamadi. 1914-yilda Panama kanali ochildi.
Maktab klubida a’zolarning bir qismi ko‘p yillik an’anani saqlashni, boshqalari yangilanishni xohladi. Sana va voqealar jadvali qaysi o‘zgarish qachon bo‘lganini ko‘rsatib, ikkala tomon uchun ham asos berdi.
Tarixchilar va ijtimoiy tadqiqotchilar o‘zgarishlarning vaqt tartibini tuzadi, huquqshunoslar eski va yangi qoidalarni solishtiradi, tahlilchilar oqibatlarni baholaydi.
Oilangizdagi bir buyum yoki odatni (masalan, eski kitob) tanlab, u qachon paydo bo‘lgani va keyin nima o‘zgargani haqida bitta savol yozing va kattalardan so‘rang.
«Qullikdan ozodlikka»: Braziliya va AQSH misolida qullik bekor qilingan yillarni solishtiring va farqini ayting.