☰ Mundarija · Informatika

Sikl amaliyoti va takrorlash nazorati

Darslar 42–43 · 2 ta dars · M. R. Fayziyeva, D. M. Sayfurov, N. S. Xaytullayeva. Informatika va axborot texnologiyalari, 9-sinf. «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
43

Nazorat ishi: Python asoslari

Darslik: 86-bet
MaqsadPython asoslari – o‘zgaruvchi, ma’lumot turi, arifmetik amallar, satrlar, if…else va for – bo‘yicha o‘tilgan bilimlarni takrorlaydi va aralash masalalarni yechadi.
Yangi so‘zlar
o‘zgaruvchi va tur · variable and type: a name with a value of type int, float, str or boolamal va ifoda · operation and expression: + - * / // % ** with brackets and the order of operationsshart · condition: a bool expression that if or elif checkssikl · loop: for repeats the body a known number of times
Tushuntirish

Nazorat ishidan oldin asosiy qoidalarni eslab chiqing. O‘zgaruvchi nomi harf yoki tagchiziqdan boshlanadi, xizmatchi so‘z bo‘lmaydi, katta-kichik harf farqlanadi. input() satr qaytaradi: son kerak bo‘lsa, int() yoki float() yoziladi. // va % butun bo‘lish va qoldiq uchun; sonning oxirgi raqami x % 10, o‘nlar xonasi x // 10 % 10. Shartlarda == (solishtirish) va = (qiymat berish) farqini unutmang, and/or/not bilan murakkab shart yoziladi; if va else dan keyin ikki nuqta hamda 4 ta probel chekinish bo‘ladi. for i in range(a, b) siklida b kirmaydi; yig‘indi 0 dan, ko‘paytma 1 dan boshlanadi. Xatoni ko‘rsangiz, xabarni oxiridan o‘qib, satr raqamini toping. Javobni har doim kichik misolda qo‘lda tekshiring.

Namunalar
Raqamni ajratish: x = int(input()) ⏎ print(x // 100 % 10) 4825 kiritilsa, yuzlar xonasidagi raqam 8 chiqadi. Chiqarishni sozlash: ism = input() ⏎ print("Omad,", ism, end="!") Aziz kiritilsa, Omad, Aziz! chiqadi (oxiridagi undov end dan).
Topiladigan xato: x = 5 ⏎ if x = 5: ⏎     print(x) – SyntaxError: shartda == bo‘lishi kerak, = esa qiymat berish. To‘g‘ri yozuv: if x == 5: (oxirida ikki nuqta).
Sinfda faoliyat

«Mini nazorat»: juftliklar bir-birining daftariga 4 ta qisqa masala yozadi (o‘zgaruvchi, tur, if, for) va javoblarini yopib qo‘yadi; sherik yechadi, so‘ng birga tekshiradilar.

Mashq
1
Kitob 360 betli. Har kuni 25 bet o‘qilsa, kitob necha kunda tugaydi (oxirgi kun kamroq o‘qilsa ham)?
2
Musbat butun sonning yuzlar xonasidagi raqamini topuvchi dastur yozing (4825 da 8).
3
for i in range(3): print(i * i, end=" ") nima chiqaradi?
4
Nima uchun if x = 5: yozuvi xato?