Tarmoqlanuvchi algoritmlarni dasturlash. if…else operatori
Tarmoqlanuvchi algoritmda shart tekshiriladi va natijaga qarab buyruqlarning bir yoki boshqa guruhi bajariladi. Pythonda buning uchun if shart: yoziladi; shartdan keyin ikki nuqta turadi, bajariladigan satrlar esa keyingi qatordan 4 ta probel chekinish bilan yoziladi – ular if bloki deyiladi. Shart True bo‘lsa, blok bajariladi, aks holda o‘tkazib yuboriladi. else: bilan qo‘shimcha blok beriladi: shart False bo‘lganda shu blok ishlaydi; else ning o‘zida shart yozilmaydi va u if bilan bir tekis, ya’ni bir xil chekinishda turadi. Chekinish bu yerda tilning qoidasi: uni unutsangiz IndentationError chiqadi. Blok-sxemada shart romb bilan ko‘rsatiladi va undan «ha» hamda «yo‘q» deb belgilangan ikkita strelka chiqadi. Ikki yo‘ldan keyin ular yana birlashadi va dastur umumiy qismdan davom etadi.
Tanaffusda navbatchi o‘quvchi bitta qoidaga amal qildi: yomg‘ir yog‘sa, sinflarni zalga yubor; aks holda hovliga yubor. Har tanaffusda ikki harakatdan aynan bittasi bajarildi; bu if…else g‘oyasi.
Dasturchilar, ma’lumotlar kiritish xodimlari va hisobchilar shartga qarab ikki xil harakatni tanlaydi.
Kuningizdagi ikki tarmoqli bitta qoidani qog‘ozda Python usulida yozing: if … va ikki nuqtali qator, chekinish bilan harakat, keyin else va ikki nuqta, yana chekinishli harakat. Ikki nuqta va chekinishlarni ko‘z bilan tekshiring.
1n = int(input()) 2if n > 0: 3 print("musbat") 4else: 5 print("musbat emas")
musbat emas
1n = int(input()) 2if n % 2 == 0: 3 print("juft") 4else: 5 print("toq") 6 7s = int(input()) 8if s >= 100000: 9 s = s - s // 10 10print(s)
toq 135000
«Odam-dastur»: sinf ikki yarmiga bo‘linadi; bir qism «sharti» kartochkalarini (yosh >= 14, son juft) ushlaydi, boshqa qism «ha» yoki «yo‘q» yo‘llariga yurib blok-sxemani jonli ijro etadi.
1x = 4 2if x % 2 == 0: 3 y = x // 2 4else: 5 y = 3 * x + 1