☰ Mundarija · Informatika

Satr amallari va kiritish-chiqarish usullari

Darslar 30–31 · 2 ta dars · M. R. Fayziyeva, D. M. Sayfurov, N. S. Xaytullayeva. Informatika va axborot texnologiyalari, 9-sinf. «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
31

Pythonda operator va ifodalar

Darslik: 68–69-betlar
Maqsadinput().split() bilan bir qatordagi bir nechta qiymatni ajratib oladi, ularni songa aylantiradi va print() ning sep hamda end argumentlari bilan chiqish ko‘rinishini sozlaydi.
Yangi so‘zlar
split() · split(): cuts a string into parts by a separator; the default separator is a spacesep · sep: the argument of print() that sets what is put between the printed values (a space by default)end · end: the argument of print() that sets what is put after the output (a new line by default)ro‘yxat · list: an ordered set of values in square brackets; its parts are taken with an index, the first has index 0
Tushuntirish

input() bir qator matnni satr sifatida beradi; split() uni ajratuvchi bo‘yicha qismlarga bo‘ladi va natija ro‘yxat bo‘ladi. Ajratuvchi ko‘rsatilmasa, probel olinadi: "6 9" dan ["6", "9"] hosil bo‘ladi, split(";") esa nuqtali vergul bo‘yicha ajratadi. Ro‘yxat qismlari ham satr bo‘lgani uchun hisoblashdan oldin ularni int() bilan songa aylantirish kerak: a[0] – birinchi, a[1] – ikkinchi qism. print() da sep qiymatlar orasiga nima qo‘yilishini (odatda probel), end esa chiqishdan keyin nima turishini (odatda yangi satr) belgilaydi. Masalan, sep="-" qiymatlarni chiziqcha bilan ajratadi, end="" esa keyingi print() ni shu qatorda davom ettiradi. Bu sozlamalar chiqishni chiroyli va masala talabiga mos qilish uchun kerak.

Namunalar
Ajratish: a = input().split(";") ⏎ print(a) ⏎ print(int(a[0]) + int(a[1]) + int(a[2])) 12;30;8 kiritilsa, birinchi qatorda ro‘yxat ['12', '30', '8'], ikkinchisida yig‘indi 50 chiqadi.
Chiqish ko‘rinishi: print("Ali", 14, "yosh", sep="-", end=".") Natija Ali-14-yosh. – qiymatlar chiziqcha bilan ajratilgan, oxirida nuqta. Probel bilan kiritilgan ikki son: a = input().split() ⏎ x = int(a[0]) ⏎ y = int(a[1]) ⏎ print(x, y, x + y, sep=" | ") 6 9 kiritilsa, 6 | 9 | 15 chiqadi.
Sinfda faoliyat

«Chiqishni sozlang»: guruh print(1, 2, 3) ni sep va end ning 4 xil qiymati bilan ishga tushiradi (sep="", sep=", ", sep="\n", end="!") va har birining natijasini jadvalga yozadi.

Mashq
1
Ikki son bitta qatorda probel bilan kiritiladi. Ularning ko‘paytmasini chiqaruvchi dastur yozing.
2
print(1, 2, 3, sep="") nima chiqaradi?
3
"olma nok anor".split() satrni nechta qismga bo‘ladi?
4
print("a", end="") va undan keyingi print("b") nima uchun "ab" ni bir qatorda chiqaradi?