Pythonda arifmetik amallarni bajarish
Python yettita arifmetik amal beradi: qo‘shish +, ayirish -, ko‘paytirish *, bo‘lish /, bo‘linmaning butun qismi //, qoldiq % va daraja **. Masalan, 17 / 5 = 3.4 (har doim float), 17 // 5 = 3 va 17 % 5 = 2, 2 ** 5 = 32. Ifodada avval daraja, so‘ng *, /, //, % (chapdan o‘ngga), eng oxirida + va - bajariladi; tartibni qavslar o‘zgartiradi. Matematik kasrni yozishda surat va maxrajni alohida qavsga oling, masalan, (a**2 + b**2) / (a + b); qavs unutilsa, natija boshqacha chiqadi. O‘zgaruvchini oshirish uchun x = x + y o‘rniga qisqa x += y ni yozish mumkin; -=, *=, /=, //=, %=, **= ham shunday ishlaydi. // va % yordamida sonning raqamlarini ajratish mumkin: uch xonali x uchun x // 100 – birinchi raqam, x // 10 % 10 – o‘rtadagi raqam, x % 10 esa oxirgi raqam.
| Belgi | Amal |
|---|---|
| + | qo‘shish |
| - | ayirish |
| * | ko‘paytirish |
| / | bo‘lish |
| // | bo‘linmaning butun qismi |
| % | qoldiq |
| ** | darajaga ko‘tarish |
Sinfda sovg‘a o‘rash uchun 25 varaq qog‘oz bor va har sovg‘aga 4 tadan kerak. O‘quvchi nechta sovg‘a o‘ralishini va nechta varaq qolishini bo‘lish va qoldiq bilan topdi. Hisob qog‘ozda ham oson edi.
Omborchilar, qadoqlovchilar va dasturchilar butun bo‘linma va qoldiq bilan buyumlarni guruhlarga taqsimlaydi.
20 dan 40 gacha bo‘lgan sondagi stikerni tanlab, qog‘ozda 6 kishiga teng bo‘ling. Har kimga nechtadan tushishini va nechta ortib qolishini butun bo‘linma va qoldiq bilan yozing.
1print(17 + 5, 17 - 5, 17 * 5, 17 / 5, 17 // 5, 17 % 5, 2 ** 5)22 12 85 3.4 3 2 32
1x = int(input()) 2a = x // 100 3b = x // 10 % 10 4c = x % 10 5print(a, b, c, a + b + c)
5 8 2 15
«Natijani toping»: o‘qituvchi doskaga 6 ta ifoda yozadi (masalan, 2 + 3 * 4, (2 + 3) * 4, 20 // 6, 20 % 6, 2 ** 3 ** 1, 9 / 3). Guruhlar natijalarni avval qo‘lda hisoblaydi, so‘ng IDLE da tekshiradi va farq chiqsa, sababini tushuntiradi.