☰ Mundarija · Informatika

Ma’lumotlar turlari va amaliy mashg‘ulot

Darslar 24–25 · 2 ta dars · M. R. Fayziyeva, D. M. Sayfurov, N. S. Xaytullayeva. Informatika va axborot texnologiyalari, 9-sinf. «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
25

Amaliy mashg‘ulot: ma’lumot turlari

Darslik: 61-bet
MaqsadAmaliy mashg‘ulotda o‘zgaruvchi turlarini type() bilan aniqlaydi, int() va float() bilan kiritilgan ma’lumotlarni o‘zgartiradi va foydalanuvchi kiritgan sonlar bilan oddiy hisoblash dasturlarini yozadi.
Yangi so‘zlar
type() · type(): the function that returns the data type of a valueint() · int(): converts a value to a whole numberfloat() · float(): converts a value to a real numberinput() · input(): reads what the user types; the result is a string
Tushuntirish

Bu mashg‘ulotda uchta ish bajariladi: turni aniqlash, kiritilgan sonni tanlangan turga o‘tkazish va hisob-kitob. Satr bo‘lib kelgan butun songa int(), kasrli songa float() qo‘llanadi; qutining qirrasi butun santimetr bo‘lsa int(), baho yoki narx kasrli bo‘lishi mumkin bo‘lsa float() qulay. Hisoblashda + (qo‘shish), * (ko‘paytirish) va / (bo‘lish) belgilari ishlatiladi, ular haqida keyingi darsda batafsil bilib olasiz. E’tibor bering: / amali natijasi har doim float bo‘ladi, ya’ni 150 / 60 ning natijasi 2.5 chiqadi, 6 / 3 esa 2.0 bo‘ladi. Avval natijani daftarda o‘zingiz hisoblab ko‘ring, so‘ng dastur chiqargan javob bilan solishtiring; farq chiqsa, odatda tur yoki o‘zgaruvchi nomida xato bo‘ladi.

Namunalar
Kub shaklidagi quti: a = int(input()) ⏎ V = a * a * a ⏎ S = 6 * a * a ⏎ print(V) ⏎ print(S) Qirra 3 kiritilsa, hajm 27, sirt 54 chiqadi.
O‘rtacha baho: a = float(input()) ⏎ b = float(input()) ⏎ c = float(input()) ⏎ print((a + b + c) / 3) 4, 5 va 4.5 kiritilsa, 4.5 chiqadi. Turlar: a = 12 ⏎ b = "12" ⏎ c = 12.0 ⏎ print(type(a), type(b), type(c)) int, str va float turlarini ko‘rsatadi.
Sinfda faoliyat

«Dasturni bashorat qiling»: guruh yuqoridagi ikki dasturga (quti va o‘rtacha baho) o‘zi o‘ylab topgan sonlarni kiritadi, avval daftarda javobni bashorat qiladi, so‘ng sherigi dasturni ishga tushirib tekshiradi.

Mashq
1
Trapetsiya asoslari 6 va 4, balandligi 3 bo‘lsa, yuzi S = (a + b) * h / 2 formula bilan nechaga teng?
2
Kvadrat shaklidagi bog‘ning tomoni 9 m. Uni o‘rash uchun necha metr to‘siq kerak?
3
x = 9 va y = 4 bo‘lsa, x / y ning turi qanday?
4
Nima uchun narx uchun int() o‘rniga float() ishlatish ma’qul bo‘lishi mumkin?