Darslar 22–23 · 2 ta dars · M. R. Fayziyeva, D. M. Sayfurov, N. S. Xaytullayeva. Informatika va axborot texnologiyalari, 9-sinf. «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
23
Pythonda xatoliklar bilan ishlash
Darslik: 57–58-betlar
MaqsadDasturdagi xato turlarini (sintaksis, nom, chekinish) farqlaydi, xato xabarini o‘qiydi, xatoning satrini topadi va uni tuzatadi.
Yangi so‘zlar
xatolik xabari · error message: the text Python shows with the line number and the kind of error when a program cannot runSyntaxError · SyntaxError: the code breaks the writing rules, e.g. a missing quote or bracketNameError · NameError: a name is used that has not been given a value or is spelled differentlyIndentationError · IndentationError: the line has a wrong indent (extra spaces at the start)
Tushuntirish
Xato bo‘lsa, dastur ishga tushmaydi (yoki to‘xtaydi) va Python xato xabarini chiqaradi: unda satr raqami hamda xato turi yoziladi. Eng ko‘p uchraydigan xato – SyntaxError: qo‘shtirnoq yoki qavs yopilmagan, yoki tilning yozuv qoidasi buzilgan. NameError esa noma’lum nom ishlatilganda chiqadi: o‘zgaruvchiga qiymat berilmagan yoki nom harfma-harf boshqacha yozilgan, masalan, Print o‘rniga print kerak edi. Satr boshiga ortiqcha probel qo‘yilsa IndentationError paydo bo‘ladi, chunki Python uchun chekinish ham qoidaning bir qismi. Xatoni tuzatish uchun xabarni oxiridan o‘qing, ko‘rsatilgan satrni (kerak bo‘lsa undan oldingi satrni ham) tekshiring, tuzating va dasturni qayta ishga tushiring. Xato topish dasturchining odatiy ishi, shuning uchun xabardan qo‘rqmang – u sizga yordam beradi.
Namunalar
Qo‘shtirnoq yopilmagan: print("Salom) – SyntaxError (satr yopilmagan). To‘g‘ri yozuv: print("Salom").
Noma’lum nom: print(nom) – NameError, chunki nom degan o‘zgaruvchiga hech qachon qiymat berilmagan. Print("Salom") ham NameError beradi, chunki Python Print va print ni farqlaydi.
Sinfda faoliyat
«Xato ovchisi»: juftliklar bir-biriga ichida bitta xatosi bor 3 qatorli kod yozib beradi; sherik xato turini nomlaydi, satrini ko‘rsatadi va tuzatadi. (Xato xabarini birga o‘qing.)
Mashq
1
print("Salom) kodida qanday xato bor va qanday tuzatiladi?