O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining asosiy prinsiplari
Suverenitet – davlatning ichki ishlarda hokimiyat to‘liqligi va tashqi munosabatlarda boshqa davlatlardan mustaqilligi. O‘zbekiston 1991-yil 31-avgustda mustaqilligini e’lon qildi; davlat bayrog‘i 1991-yil 18-noyabrda, gerbi 1992-yil 2-iyulda, madhiyasi 1992-yil 10-dekabrda qonun bilan tasdiqlangan. Konstitutsiyaga ko‘ra O‘zbekiston – boshqaruv shakli respublika bo‘lgan suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat; xalq – davlat hokimiyatining yagona manbayi. «Demokratiya» yunoncha demos (xalq) va kratos (hokimiyat) so‘zlaridan; u bevosita (referendum, saylov) va bilvosita, ya’ni vakillik (deputatlar, senatorlar orqali) shaklda amalga oshadi. Hokimiyatlar bo‘linishi prinsipiga ko‘ra davlat hokimiyati qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga bo‘linadi va ular bir-birini tiyib turadi, shu orqali hokimiyat bir joyga to‘planib ketmaydi. Dunyoviy davlatda din davlatdan ajratilgan, har kim vijdon erkinligiga ega.
Maktab turnirida bir kishi qoidalarni yozadi, ikkinchisi hakamlik qiladi, uchinchi guruh e’tirozlarni ko‘radi. Bitta odam uchalasini birga bajarmasa, xatoni to‘g‘rilash osonroq. Hokimiyatlar bo‘linishining g‘oyasi shunga o‘xshaydi (bu taqqoslash).
Hakam o‘yin qoidasini qo‘llaydi, tadbir tashkilotchisi vazifalarni taqsimlaydi, huquq o‘qituvchisi davlat organlarining vazifalarini tushuntiradi.
Do‘stlaringiz bilan oddiy o‘yin o‘ynang: bitta o‘quvchi qoidani aytsin, ikkinchisi tekshirsin, uchinchisi bahsni hal qilsin; so‘ng bu taqsimot adolatni qanday oshirganini muhokama qiling.
«Qaysi hokimiyat?»: o‘qituvchi vaziyatlarni o‘qiydi (qonun qabul qilindi; hukm chiqarildi; hukumat qaror tayyorladi). Sinf «qonun chiqaruvchi», «ijro etuvchi» yoki «sud» kartochkasini ko‘taradi.