Joylardagi mahalliy davlat hokimiyati organlari
Mahalliy davlat hokimiyati viloyatlar, tumanlar va shaharlarda ishlaydi va joylardagi ijtimoiy-iqtisodiy masalalarni hal etadi. Vakillik organi – xalq deputatlari Kengashi; unga aholi saylagan deputatlar kiradi, u hududning rivojlanish yo‘nalishlari, byudjeti kabi masalalarni ko‘radi va sessiyalarda qaror chiqaradi. Mahalliy ijro hokimiyatiga hokim boshchilik qiladi: u qonunlar va yuqori organlar qarorlari ijrosini tashkil etadi, jamoat tartibi va xavfsizligini, aholi huquqlari va salomatligini ta’minlash choralarini ko‘radi, hududning rasmiy vakili sifatida ish yuritadi, fuqarolarni qabul qiladi va murojaatlarini ko‘radi. Viloyat va Toshkent shahar hokimlarini Prezident, tuman va shahar hokimlarini esa yuqori turuvchi hokim qonunda belgilangan tartibda tayinlaydi; hokimlar o‘z faoliyati uchun shaxsan javobgar va Kengashga hisobot beradi. 2023-yilgi Konstitutsiyaga ko‘ra hokim endi Kengashga rahbarlik qilmaydi: Kengash ishini deputatlar orasidan saylanadigan Kengash raisi boshqaradi (darslikda hokim bir vaqtda Kengashga ham rahbarlik qilishi yozilgan – bu eski tartib). Kengash deputatlari besh yil muddatga saylanadi.
| Vakillik: xalq deputatlari Kengashi | Deputatlar 5 yilga saylanadi; Kengash rais boshqaradi (2023) |
|---|---|
| Ijro: hokim | Viloyat va Toshkent shahar hokimini Prezident tayinlaydi; Tuman va shahar hokimini yuqori hokim tayinlaydi |
Yangi avtobus bekati yoki bolalar maydonchasi qayerda bo‘lishi kerakligini shu hududni biladigan kishilar yaxshiroq hal qiladi. Mahalliy hokimiyatning mantig‘i ham shu: u o‘z hududining masalalarini yaqindan turib hal qiladi.
Tuman rejalovchisi bekat joyini belgilashda aholi fikrini hisobga oladi, kommunal xizmat dispetcheri murojaatlarni qabul qiladi, maktab direktori maktab ehtiyojlarini bildiradi.
Maktabingiz atrofida yaxshi ishlayotgan bitta narsani va yaxshilash mumkin bo‘lgan bitta narsani yozing; uydan chiqmasdan, xotiradan.
«Hokim qabulida»: bir o‘quvchi hokim, boshqalar fuqaro rolida mahalla muammosini (yoritgich, yo‘l, bolalar maydonchasi) qonuniy ariza shaklida bayon etadi.