ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi9-sinf · 3-hafta

Birinchi namuna xavfsizmi?

🎯 Missiya: Birinchi belanchak namunasi sotuvga chiqishdan oldin qanday xavfsizlik qoidasidan o‘tishi kerak?

Dushanba

MalikaBirinchi namuna tayyor! Yotoq 20 × 24 sm, tayanch bruslari, silliq bo‘yoq. Bobo stanokda ishladi, biz jilvirladik 🎉
ZarinaMen chetiga 6 ta mayda munchoq yopishtirdim: chiroyli bo‘ldi-ku!
AnvarTexnologiyada zargarlik toshlari va haqida o‘qidik: qiymati rangi, qattiqligi, tozaligi, kattaligiga bog‘liq. Bizniki esa oddiy yog‘och munchoq.
JasurRahbar aytdi: ko‘rsatishdan oldin xavfsizlik tekshiruvi shart. Mayda qism bolaning og‘ziga tushsa, bo‘g‘ilib qolishi mumkin; o‘tkir qirra esa kesib oladi. Bo‘yoq ham tekshiriladi.
Tekshiruv varag‘ini tuzamiz. Munchoqlar hali ham bahsli.
Texnologiya

Qulf 1: Namuna tayyor

Topshiriq: Namunani ko‘rsatishdan oldin nima qilish shart?

ZarinaNamuna yonidagi yozuv: «Hurmatli ota-onalar, albatta, o‘yinchoqni kattalar nazoratida ishlating.»
AnvarMurojaat — — gap boshida kelsa, ketidan vergul. — «albatta», «demak» — ikki yonidan vergul bilan ajraladi.
MalikaKirish so‘zni olib tashlasak, gap ma’nosi buzilmaydi. Masalan: «Demak, xavfsizlik birinchi».
JasurAdabiyotdan «Alpomish»ning navbatdagi qismini o‘qiyapman; unda xat va yo‘lga chiqish bor. Kitobni o‘zingiz o‘qing 🙂
Ona tiliAdabiyot

Qulf 2: Ota-onalarga yozuv

Topshiriq: Qaysi gapda undalma to‘g‘ri ajratilgan?

Seshanba

JasurBo‘yoq sotuvchisidan yozma ma’lumot kerak. Rasmiy xat: “Dear Sir or Madam, I am writing to ask whether your water-based paint is suitable for children’s toys.”
ZarinaOxiri: “I am looking forward to hearing from you. Yours faithfully,” — “Dear Sir or Madam” bilan shunday tugaydi.
AnvarQaysi yo‘l? E-pochta ko‘pincha eng tez va eng arzon, faks esa sahifa nusxasini telefon liniyasi orqali yuboradi. Kerak bo‘lsa, “the most convenient”.
MalikaBashorat: “They will answer within two days.” Ishonchimiz komil bo‘lmasa: “They might answer sooner.”
Ingliz tili

Qulf 3: Bo‘yoq sotuvchisiga xat

Topshiriq: “Dear Sir or Madam” bilan boshlangan xat qanday tugaydi?

🔑 Kalit: Rasmiy xat «Dear Sir or Madam» bilan boshlanib, «Yours faithfully» bilan tugaydi; e-pochta ko‘pincha eng tez va arzon.

AnvarXavfsizlik qoidasini yozdim: S — mayda qism bor, E — o‘tkir qirra bor. «Xavfsiz» = ¬(S ∨ E).
JasurMen esa shunday yozdim: ¬S ∨ ¬E, ya’ni «mayda qism yo‘q YOKI qirra o‘tkir emas».
ZarinaIkki ifoda bir xilmi? : ikkalasining jadvalini tuzib, oxirgi ustunlarni solishtiramiz.
AnvarS = 1, E = 0 qatorida: ¬(S ∨ E) = 0, ¬S ∨ ¬E = 1. Farq bor! Jasurning qoidasi mayda qismli o‘yinchoqni ham «xavfsiz» deydi.
JasurYaxshi payqadingiz 😅 Unda ¬S ∧ ¬E yoki ¬(S ∨ E).
Informatika

Qulf 4: Tekshiruv ro‘yxati mantig‘i

Topshiriq: Ikki ifodaning bitta qatorida natija farq qilsa, ular...

🔑 Kalit: Ikki ifodani solishtirish: ikkala jadval oxirgi ustunlari bir xil bo‘lishi kerak; bitta qator farq qilsa — teng emas.

Chorshanba

ZarinaBiologiya: o‘simliklar tuban (suvo‘tlar) va yuksak turlarga bo‘linadi. Yog‘och yuksak o‘simlik tanasidan keladi.
AnvarZamburug‘lar xlorofillsiz; ular o‘simlik va hayvon qoldiqlarini bakteriyalar bilan birga chiritadi: bu zamburug‘lar.
MalikaDemak, nam yog‘och mog‘orlashi mumkin. Bobo yog‘ochni quruq joyda saqlaydi, biz esa bo‘yoq bilan ikki qavat qoplaymiz.
JasurZamburug‘ tanasi — , ipcha — . Mog‘or ham ipchalardan iborat.
Biologiya (Sitologiya va genetika asoslari)

Qulf 5: Nam yog‘och va zamburug‘

Topshiriq: Chirituvchi saprofit zamburug‘lar nima qiladi?

🔑 Kalit: Saprofit zamburug‘lar o‘simlik qoldig‘ini chiritadi; yog‘ochni quruq saqlash va bo‘yoq bilan yopish kerak.

AnvarFizikada : bosim — molekulalarning idish devoriga son-sanoqsiz urilishidan. p = nkT: harorat oshsa, bosim ham oshadi.
Zarina T = t + 273. Ustaxonada 20 °C = 293 K; quyoshda qizigan idishda 35 °C = 308 K.
Anvar308 : 293 ≈ 1,05: idishdagi havo bosimi taxminan 5 % oshadi (hajm va miqdor o‘zgarmasa).
MalikaShuning uchun bo‘yoq qutisini quyoshda emas, salqin joyda yopiq saqlaymiz.
Fizika

Qulf 6: Bo‘yoq qutisi va issiqlik

Topshiriq: 20 °C Kelvin shkalasida necha K?

🔑 Kalit: T = t + 273; harorat oshsa, gaz bosimi ham oshadi (p = nkT). Bo‘yoqni salqinda saqlaymiz.

ZarinaOta-onalar yuvish vositasi bilan arta boshlasa-chi? Kimyoda kislota va ishqorlar : suvda ionlarga ajraladi.
AnvarKislota H⁺, ishqor OH⁻ beradi. Biz yorlig‘ga yozamiz: faqat nam latta, kuchli vositasiz.
MalikaGeografiya: foydali qazilmalar uch guruh: yoqilg‘i, rudali va noruda. Osgich ilgagi va vintlar rudali resursdan — temir rudasidan.
JasurAmalda 200 ga yaqin turdagi qazilma ishlatiladi ekan. Biz yog‘och bilan oz miqdorda metall ishlatamiz.
KimyoGeografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)

Qulf 7: Tozalash va materiallar

Topshiriq: Temir rudasi foydali qazilmalarning qaysi guruhiga kiradi?

Payshanba

AnvarOsgich tayoqchasi uchun quti 20 × 20 × 10 sm. d² = a² + b² + c² = 400 + 400 + 100 = 900, d = 30 sm.
MalikaDemak, 28 sm li tayoqcha qutiga qiyshaytirib sig‘adi. Pifagor teoremasini ikki marta qo‘lladik.
ZarinaBeshikning yumaloq tagi uchun eskizda y = x² chizdim; katak = 2 sm. y = 4 chiziq uni x = −2 va x = 2 da kesadi.
AnvarParabola Oy o‘qiga simmetrik, uchi (0; 0). Qolip kengligi 4 katak = 8 sm.
GeometriyaAlgebra

Qulf 8: Quti va beshik tagi

Topshiriq: Quti 20 × 20 × 10 sm bo‘lsa, fazoviy diagonal necha sm?

🔑 Kalit: Fazoviy diagonal d² = a² + b² + c²: 20, 20, 10 bo‘lsa d = 30 sm; 28 sm li tayoqcha sig‘adi.

AnvarIqtisod: — kapitalga qo‘shilgan hissani tasdiqlovchi qog‘oz, egasiga foydaning bir qismini olish huquqini beradi.
ZarinaBizniki rasmiy aksiya emas, lekin g‘oya shu: to‘rtimiz 120 000 so‘mdan qo‘shdik, foydani teng bo‘lamiz. 80 000 so‘m foyda — 20 000 dan.
JasurYillik foydaning aksiyadorga to‘lanadigan qismi — . Aksiyadorlar firma qarziga faqat to‘lagan puli miqdorida javob beradi.
MalikaJahon tarixidan: 1870-yilda Ems depeshasi tahrir qilingan holda e’lon qilinib, haqorat sifatida qabul qilindi; iyulda urush e’lon qilindi.
AnvarXulosa: yorliqdagi har bir so‘z aniq bo‘lsin, tekshirilmagan narsani yozmaymiz.
Iqtisodiy bilim asoslariJahon tarixi

Qulf 9: Ulush va aniq so‘z

Topshiriq: 80 000 so‘m foyda 4 teng hissadorga bo‘linsa, har biriga qancha tushadi?

JasurMunchoq qolsinmi, ketsinmi? Ovoz beramiz! Huquq darsida: — demos (xalq) va kratos (hokimiyat); to‘g‘ridan-to‘g‘ri shakli — saylov va referendum.
MalikaKonstitutsiyada xalq — davlat hokimiyatining yagona manbai. Bizning jamoada ham qaror hammaning ovozi bilan.
AnvarO‘zbekiston tarixidan: XIX asr o‘rtalarida bahor sayillari, kurash musobaqalari, baxshilar va qiziqchilarning chiqishlari bo‘lgan.
ZarinaKuzgi maktab yarmarkasi ham shunday sayil! Stendimizda qiziqchi uslubida qisqa tanishtiruv qilsak-chi?
Konstitutsiyaviy huquq asoslariO‘zbekiston tarixi

Qulf 10: Ovoz berish va bayram

Topshiriq: Demokratiyaning to‘g‘ridan-to‘g‘ri shakli qaysi?

Juma

ZarinaKartochka ruscha: «Игрушка маленькая, но безопасная». Qarama-qarshilik «но» oldidan vergul.
Anvar«Анвар шлифует, а Зарина красит» — «а» solishtiradi. «Однако» ham «но» kabi kutilmagan narsani bildiradi.
MalikaKonstitutsiya — asosiy qonun: «Конституция — основной закон, и другие законы не должны ей противоречить».
JasurRossiya Konstitutsiyasi 1993-yil 12-dekabrda qabul qilingan, bizniki 2023-yil 30-aprelda referendumda.
Rus tili

Qulf 11: Карточка по-русски

Topshiriq: Qaysi gapda vergul to‘g‘ri qo‘yilgan?

Sinf rahbariTekshiruv natijalari?
AnvarTekshiruvda: mayda qism — 6 ta munchoq, bu 1-shart yolg‘on; ikki burchak o‘tkir; bo‘yoq yaxshi, quruq.
JasurQoida ¬S ∧ ¬E ∧ bo‘yoq yaxshi: hammasi bir vaqtda bajarilishi shart, «yoki» ishlamaydi — jadval buni ko‘rsatdi.
ZarinaMunchoqlarni olib tashlayman, o‘rniga naqsh chizaman; burchaklarni yumaloqlab jilvirlayman.
Qaror: munchoq yo‘q, burchaklar yumaloq, bo‘yoq salqinda saqlanadi, nam yog‘och yo‘q. Keyingi hafta qayta tekshiramiz.
InformatikaTexnologiya

Qulf 12: Qaror: xavfsizlik qoidasi

Topshiriq: Xavfsizlik qoidasi «VA» bilan yozilishini qaysi kalit hal qildi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 16 ta fanni birlashtirdi.

Ona tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotAlgebraBiologiya (Sitologiya va genetika asoslari)FizikaGeografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)GeometriyaKonstitutsiyaviy huquq asoslariIqtisodiy bilim asoslariJahon tarixiKimyoO‘zbekiston tarixiRus tili

0 / 15 yulduz

Jamoa hisoboti

Namuna va xavfsizlik tekshiruvi

Muammo: birinchi namuna xavfsizmi? Tekshiruv ro‘yxati: mayda qism yo‘q, o‘tkir qirra yo‘q, yaxshi bo‘yoq. Natija: 6 ta munchoq mayda qism, 2 ta burchak o‘tkir, bo‘yoq yaxshi. Jadval ko‘rsatdiki, «yoki» qoidasi xavfli o‘yinchoqni o‘tkazib yuboradi, shuning uchun hammasi birga bajarilishi kerak. Qaror: munchoqsiz, yumaloq burchaklar, bo‘yoq salqinda, nam yog‘och yo‘q. Keyingi qadam: keyingi hafta qayta tekshiruv va xarajat hisobi.

— 9-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Rasmiy xat «Dear Sir or Madam» bilan boshlanib, «Yours faithfully» bilan tugaydi; e-pochta ko‘pincha eng tez va arzon.
  2. Ikki ifodani solishtirish: ikkala jadval oxirgi ustunlari bir xil bo‘lishi kerak; bitta qator farq qilsa — teng emas.
  3. Saprofit zamburug‘lar o‘simlik qoldig‘ini chiritadi; yog‘ochni quruq saqlash va bo‘yoq bilan yopish kerak.
  4. T = t + 273; harorat oshsa, gaz bosimi ham oshadi (p = nkT). Bo‘yoqni salqinda saqlaymiz.
  5. Fazoviy diagonal d² = a² + b² + c²: 20, 20, 10 bo‘lsa d = 30 sm; 28 sm li tayoqcha sig‘adi.

Yulduzli savollar

  1. Qaysi ifoda ¬(S ∨ E) ga teng?

  2. T = t + 273 bo‘yicha 35 °C necha K?

  3. O‘ylab ko‘r: nega xavfsizlik qoidasini faqat bitta shartga qurmaymiz?

Hikoyadagi darslar