ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Konstitutsiyaviy huquq asoslari

Yakuniy takrorlash

Darslar 31 · 1 ta dars · G. M. Tansikbayeva, V. A. Kostetskiy. Konstitutsiyaviy huquq asoslari, 9-sinf (A. X. Saidov umumiy tahririda), tuzatilgan va to‘ldirilgan 8-nashr. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2019
31

Yakuniy takrorlash. Konstitutsiya – davlatning Asosiy qonuni

Darslik: 177–187-betlar
MaqsadKursni takrorlash: Konstitutsiyaning asosiy tushunchalari, huquq va erkinliklar, davlat organlari va huquqiy madaniyat o‘rtasidagi bog‘liqlikni ko‘rsatish.
Yangi so‘zlar
Asosiy qonun · fundamental lawhuquqiy madaniyat · legal culturehokimiyat bo‘linishi · separation of powersfuqarolik burchi · civic duty
Tushuntirish

Konstitutsiya – davlatning Asosiy qonuni; boshqa barcha qonunlar unga zid bo‘lmasligi kerak. Konstitutsiyaviy huquq esa davlat tuzilishi, hokimiyat organlari va inson hamda fuqaro huquqlarining asoslarini tartibga soladigan huquq sohasi; shu ma’noda u boshqa sohalar uchun asos. Kursda ko‘rdik: davlat suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy; hokimiyat qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud tarmoqlariga bo‘linadi. Prezident davlat boshlig‘i, Oliy Majlis ikki palatadan iborat, Vazirlar Mahkamasi ijroni boshqaradi, sudlar mustaqil, mahalliy boshqaruv va mahalla o‘zini o‘zi boshqarish bor. Huquq va erkinliklar bilan birga burchlar ham mavjud, saylov esa xalq irodasini ifodalaydi. Huquqiy madaniyat – huquqni bilish, hurmat qilish va uni amalda qo‘llash. Konstitutsiya 2023-yilda yangi tahrirda qabul qilingan; amaldagi matnni lex.uz saytidan o‘qib turing.

Konstitutsiya – Asosiy qonun
DavlatSuveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy, dunyoviy
Qonun chiqaruvchiOliy Majlis (ikki palata)
Ijro etuvchiVazirlar Mahkamasi
SudMustaqil sudlar
PrezidentDavlat boshlig‘i
JoylardaMahalliy boshqaruv va mahalla
FuqaroHuquqlar va burchlar; saylov
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Kursning oxirida foydali ko‘nikma bor: eshitgan gapni tekshirish. «Yangi qoida chiqdi» degan mish-mishni takrorlash o‘rniga, rasmiy matnni topib, uning aniq so‘zlari va sanasini o‘qish kerak.

Kim ishlatadi

Faktlarni tekshiruvchi mutaxassis da’voni e’lon qilishdan oldin manbasini topadi, kutubxonachi to‘g‘ri manba topishga yordam beradi, o‘qituvchi dars uchun qonun matnini aniq keltiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Yaqinda eshitgan bitta «qoida» haqidagi gapni yozing va uni qayerda tekshirish mumkinligini (rasmiy matn, sana) belgilang; tekshirmaguncha boshqalarga aytmang.

Namunalar
Qonun maktab nizomiga zid bo‘lsa, ustunlik qonunda: bu Konstitutsiyaning oliy yuridik kuchining kichik namunasi.
O‘quvchi huquqini bilib, burchini ham bajarsa – bu huquqiy madaniyat belgisi.
Sinfda faoliyat

«Konstitutsiya xaritasi»: yarim varaqda markazga «Konstitutsiya», atrofida huquqlar, burchlar, Prezident, Oliy Majlis, Vazirlar Mahkamasi, sudlar, saylov, mahalla yozing va o‘qlar bilan bog‘lang.

Mashq
1
Konstitutsiya nima?
2
Davlat hokimiyati qanday tarmoqlarga bo‘linadi?
3
Nima uchun huquqlar bilan birga burchlar ham kerak?
4
Nima uchun huquqiy madaniyat faqat qonunni yodlash emas?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYil yakuni va yoz rejasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →